Deputalığa namizəd İbrahim Xəlil Balayoğulları  vəd vermir-istəklərinizə körpü ola bilərəm -deyir- VİDEO
"Mənim varlığım bütün türk varlığına ərməğan olsun! ", "Mən türk dünyasında qardaşlarımın ayaqları altındakı körpüyəm, birləşmək üçün mənim üstümdən keçin"-deyir.



Medvedevin yeni vəzifəsi-Təhlükəsizlik şurasında  müavin
Bu gün Rusiya höküməti nazirlər kabinetinin tam tərkibdə istefa verdiyini alan edən Dmitri Medvedevə ölkə başçısı Təhlükəszilik Şurası sədrinin müavini vəzifəsini tutmağı və müdafiə və təhlükəsizlik mövzularını həll etməyi təklif edib. Prezident Vladimir Putin onu da izah edib ki, , yeni vəzifə üçün qanuna düzəlişlər etmək lazımdırsa, bu ediləcək.

Federasiya Şurası beynəlxalq komitəsi rəhbərinin birinci müavini Vladimir Cabarov RİA Novosti-yə bildirib ki, əslində Medvedevə vitse-prezident vəzifəsi təklif olunub. Senator "dövlət başçısının Təhlükəsizlik Şurasının sədri olduğunu nəzərə alaraq bunun ən yüksək vəzifə olduğunu"- deyib.

"Bu çox şərəfli və vacib bir təyinatdır". Cabarov onu da qeyd edib ki, Medvedev təcrübəli siyasətçidir və "özünün qazandığı böyük təcrübəsini yeni vəzifəsində tətbiq edə biləcək".

YENİSES.RU
Rusiyada nazirlər kabineti istefa etdi
Baş nazir Dmitri Medvedev prezident Vladimir Putinə bütün hökumətin istefa etdiyini bildirib.

Bu, dövlət başçısının Federal Məclisə müraciəti zamanı Konstitusiyaya bir sıra əsaslı dəyişikliklər olacağı açıqlamasından sonra baş verib. Medvedevə görə, bu islahatlar ölkədə güc balansını dəyişdirəcək.

"İcra, qanunverici və məhkəmə hakimiyyəti. Bu konterksdə biz hökumət olaraq, ölkə başçısına lazım olan bütün qərarlar qəbul etmək imkanı verməliyik"- deyə o, qeyd edib.

Buna cavab olaraq Putin hökumət üzvlərinə birlikdə çalışdıqlarına görə təşəkkür edib, lakin onu da vurğulayıb ki, "hər şey bitmədi". O, yaxın vaxtlarda nazirlərin hər biri ilə ayrı-ayrılıqda görüş keçirəcəyinə söz verib.

Prezident, həmçinin hökumətdən yeni tərkib formalaşana qədər vəzifəsini davam etdirməyi istəyib.

Prezidentin Dövlət Dumasındakı səlahiyyətli nümayəndəsi Harry Minh RİA Novosti-yə açıqlamasında əgər hökumətin istefası əvvəldən hazırlanmış bir prosesdirsə, o zaman yeni Nazirlər Kabinetinin formalaşdırılmasının uzun çəkməyəcəyini söyləyib.

"Unutmayın ki, prezident seçkiləri keçirildi - hökumət istefa verdi və əslində ertəsi gün yeni kabinet formalaşdı"-deyə xatırladıb.


YENİSES.RU



Bu gün Şırvan Kərimovun ad günüdür
Bu gün günlərdən o gün! Hardasa dünyanın kiçik bir guşəsində böyük bir insan doğulur, Ve... Ssenariləşmiş həyatlardan fərqli bir yol vardı qarşısında...Doğulduğu o kiçik yer bir gün əlçatmaz olacaq desəydilər...

Rəssam olsam Sizin portretinizi Göy Qurşağı olaraq çəkərdim. Ya da Səhər Şəfəqi, yox bəlkə də Üfüqdən boylanıb Aya əl edən Günəş. Ya da tablonu ağ buraxardım. Hər kəsə bir toxunmuşluğunuz var, qoy onlar çəksinler... Rəssam deyiləm. Amma sözlə tablonuzu çəkməkdə dilim kasıb deyil də, sadəcə Siz çox Varlıqlısınız! Nə yaxşı doğulmusunuz!

Fərqli doğulmaq alın yazısıdır. Amma Fərq yaratmaq fərdidir. Sizin dostunuz, bacınız olmaq xoşbəxtlikdir. Doğum gününüz mübarək olsun, Şirvan Kərimov!!!

Tünzalə Vəliqızı

VİDEO
Rusiyada qara çörək bahalanacaq
Aqrar sənaye sferasının mütəxəssisləri qara çörəyin bahlanacağı proqnozunu verirlər. Onları belə düşünməyə vadar edən ötən il covdar məhsulunun və ehtiyatının az olmasıdır. Bu haqda Yenises.ru RİA Novosti-yə istinadən xəbər verib.
Kiyev İranda  Boeing təyyarəsinin  bilərəkdən vurulduğu fikrindədir

İran 3 gün keçdikdən sonra Ukrayna təyyarəsnin səhvən raketlə vurulduğunu etiraf etdi. Ukrayna tərəfi isə bu qəzanın düşünülmüş olduğu qənaətindədir. Təyyarənin vurulması ilə bağlı açılmış İstintaq axtarış işinin də istiqaməti dəyişdirilidi.

Bu haqda Telegram kanalda yayımlanan mesajda bildirilir.


İran raketlə layneri səhvən vurduğunu etiraf etdikdən sonra Ukrayna Baş Prokurorluğu qəzanın araşdırılması ilə bağlı olan maddəni dəyişdirib.

Ukrayna Baş Prokurorluğu İrandan PS752 reysi ilə uçan təyyarənin qəzaya uğraması nəticəsində ölənlərin araşdırılması maddəsini dəyişdirib. . Bu barədə Ukraynanın nəzarət orqanının Telegram kanalında yayımlanan mesajda deyilir.

"İstintaq Cinayət Məcəlləsinin iki və ya daha çox insanın qəsdən öldürülməsinə və təyyarənin məhv edilməsinə görə məsuliyyəti nəzərdə tutan maddələrə əsasən davam etdiriləcək" deyə məlumat verilib.

Əvvəlcə, təyyarənin əqzaya uğraması faktı ilə Ukraynada "Hərəkətin təhlükəsizliyi qaydalarının pozulması və ya insanların ölümü ilə nəticələnən hava nəqliyyatının istismarı" maddəsi ilə cinayət işi açılmışdı

Xəbərdə, həmçinin, Ukrayna Təhlükəsizlik Xidmətinin Baş İstintaq İdarəsinin bu işi araşdıracağı bildirilib.


Yanvarın 11-də, laynerin qəzasından üç gün sonra, İran hakimiyyəti Ukrayna Beynəlxalq Hava Yollarına məxsus Boeing 737-nin səhvən raketlə vurulduğunu etiraf etdi. İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun Hərbi Kosmik Qüvvələrinin komandiri Əmir Əli Hacızadənin izah etdiyi kimi, hava hücumundan müdafiə sistemi operatoru Tehran hava limanından uçan təyyarəni qanadlı raketi kimi təsbit edib. Rabitə əlaqəsi kəsilməsi səbəbindən operator komandanlığa hesabat vermədən müstəqil olaraq laynerin vurulmasına qərar verib. İran prezidenti bunu "bağışlanmaz bir səhv" adlandırıb.


YENİSES.RU
Putin Liviyada rus muzdlularının ola biləcəyini dedi

Liviyadakı ÇVK Vagner-in muzdluları ilə bağlı sualı cavablandırıb. Vladimir Putin və Angela Merkelin Moskvadakı danışıqlardan sonra keçirdiyi birgə mətbuat konfransında Liviyada vətəndaş müharibəsi, hətta Vagnerin muzdluları məsələsi də qaldırıldı.

Rusiya Prezidenti Vladimir Putin Liviyada hərbi əməliyyatlarda iştirak edən rusların ola biləcəyini, lakin onların Rusiyanın maraqlarını təmsil etmədiklərini bildirib. Beləliklə, ijurnalistlərin dövlət başçısıı Liviyada ÇVK Vagnerin muzdlu muzdluların olduğunu təsdiqləyə bilərmi-sualına cavabını prezident belə cavablandırıb.

"Əgər (Liviyada - RBC) Rusiya vətəndaşı varsa, onlar Rusiya dövlətinin maraqlarını təmsil etmirlər" deyə Putin söyləyib. . Həniçinin onlar "Rusiya dövlətindən pul almırlar" deyə əlavə edib.


YENİSES.RU
CNN: Ukrayna təyyarəsi iki raketlə vurulub
ABŞ kəşfiyyatı yanvarın 8-də Tehran yaxınlığında qəzaya uğrayan Ukrayna təyyarəsinin bir yox, iki İranın hava hücumundan müdafiə raketi ilə vurulduğunu düşünür. Bu barədə CNN bu informasiyadan x'b'ri olan Amerika administrasiyasının işçilərinə istinadən məlumat verib.

ABŞ Konqressi Trampın İranla bağlı  hərbi səlahiyyətini məhdudlaşdırdı

Amerika Konqressi nümayəndələr palatası Trampın İran siyasətinə qarşı qqətnamə imzalayıb.

ABŞ Konqressi nümayəndələr palatası Amerika prezidenti Donald Trampın qanunvericilərin icazəsi olmadan İranla müharibə aparması ilə bağlı hərbi səlahiyyətlərini məhdudlaşıdran qətnaməni qəbul ediblər.

Yenises.ru-nun TASS agentliyinə istinadən verdiyi xəbərə görə sənədi 224 koqressmen dəstəkləyib, 194-ü isə əleyhinə çıxıb.

Qətnamə həmçinin ABŞ senatına göndərilib.

Bundan əvvəl Amerika Konqressi nümayəndələr palatasının spikeri Nensi Pelosi bəyan etdmişdi ki, konqressmenlər ABŞ vətəndaşlarını qoruma öhdəliyini yerinə yetirməlidirlər.

Xatırladaq ki, yanvarın 3-ü gecəsi Bağdad aeroportu yaxınlığında İram İslam İnqilabı Keşikçiləri korpusunun generalı Qasım Süleymani ABŞ -ın raketl hücumu nəticəsində öldürülmüşdü.

Yanvarın 8-də Tehran Süleymaninin qətlinə görə qisas əməliyyatı elan etmiş və İrakdakı iki Amerika bazasına raket zərbəsi endirmişdi.

YENİSES.RU


Qasım Süleymaninin qızı ABŞ-ı hədələdi
Öldürülən iranlı general Qasım Süleymaninin qızı Zeynab atasının dəfn mərasimində ABŞ və İsrailə bu qətlin sonucunun ağır olacağı xəbərdarlığını edib.

"Axmaq Trump, düşünmə ki, atamın ölümü ilə bağlı hər şey bitdi" -deyə Zeynəb bildirib.
Tanınmış vəkil Əziz Qəmbərovun namizədliyi qeydə alındı
2020-ci il fevral ayının 9-da Milli Məclisə növbədənkənar keçiriləcək seçkilərlə bağlı deputatlığa namizədlərin qeydiyyata alınması mərhələsi davam edir.

Əslən Kəlbəcərdən olan tanınmış vəkil Əziz Qənbərov 123 saylı Kəlbəcər Seçki Dairəsindən deputatlığa namizədliyini irəli sürüb. Əziz Qənbərovun namizədliyi Dairə Seçki Komissiyası tərəfindən təsdiqlənib. BU haqda vəkil özü məlumat verib. .

Qeyd edək ki, Əziz Qənbərov Azərbaycan Respublikası Vəkillər Kollegiyasının üzvüdür. O, həmçinin "Qarabağa Qayıdış" İctimai Birliyinin təsisçisidir.


Yenises.ru


Marşal Xəlifə Haftar Liviyada cihad və ümumi səfərbərlik elan etdi

Türkiyə parlamentinin Liviyaya hərbi qüvvə göndərilməsinə icazə verməsi barrikadanın o biri tərəfində olan Liviya Mlli Ordusunun komandiri, marşal Həlifə Haftardan cavab reaksiyası gəldi. Xəlifəni Liviyada qadınlar da daxil olmaqa, əli silah tutan hər kəsə silah veriləcəyini bildirdi. O, xarici qoşunlarla qarşıdurma və ümumi səfərbərlik və elan etdi.

Liviyalılara ünvanladığı videomüraciətdə hərbi lider ölkənin cihad elan etdiyini söylədi. RİA Novosti xəbər verir ki, silah hamıya - hərbi və mülki şəxslərə, kişilərə və qadınlara veriləcək.

Bundan əvvəl Tripoli hökuməti Liviyanın paytaxtına Xəlifə Haftar qüvvələrinin hücum edəcəyi təqdirdə Türkiyədən hərbi yardım istəmişdi. Söhbət hücumu dəf etmək üçün "hava, quru və dəniz" hərbi yardımdan gedir.

Xatırladaq ki, Türkiyə parlamenti yanvarın 2-də səs çoxluğu ilə Liviyaya türk hərbçiləri göndərməyə razılıq verib.

Yenises.ru
Türkiyə parlamenti Liviyaya hərbi qüvvə göndərməyə izn verdi

Liviyadan Türkiyəyə dəstək göndərilməsi lehinə 325, əleyhinə isə 184 millət vəkili səs verib. Birinci etapda türk hərbi mütəxəssisləri liviyalı döyüşçülərə təlim keçəcəklər. Əməliyyata qatılanların sayını prezident müəyyənləşdirəcək və bu məsələyə yanvar ayında baxacağı bildirilir.

Türkiyə parlamentariləri ordu qüvvələrinin Liviyaya göndərilməsini nəzərdə tutan qanun layihəsini təsdiqlədiyi barədə NTV kanalı məlumat yayıb.

Səsvermədə iştirak edən 509 deputatdan 184-ü qanun layuhəsinin əleyhinə, 325-i isə lehinə səs verib.. Birinci mərhələdə Liviya döyüşçülərini yetişdirmək üçün hərbi mütəxəssislərin göndərilməsindən söhbət gedir. Qanun layihəsində türk ordusunun Liviyaya bir illik göndəriləcəyi nəzərdə tutulur. Əməliyyata qatılanların sayını prezident təyin edəcək.

Yenises.ru
Araz Ağalarov  rus təqaüdçülərinin yoxsulluğuna işarə etdi
Rus və azərbaycanlı iş adamı, "Crocus Group" un prezidenti və sahibi Araz Ağalarov rusların aşağı pensiya və maaş aldıqlarını söylədi. Onun sözlərinə görə, buna görə ölkədə ÜDM (Ümumi daxili məhsul) artmayacaq.

Əhalinin gəlirləri indi çox aşağıdır və əhalinin gəlirlərinin artması olmadan ÜDM-in artması mümkün deyil. Forbes milyarderə istinadən bildirir ki, bu gün ölkədə orta pensiya 200 dollar civarındadır, bəzilərininki daha azdır, orta əmək haqqı da aşağıdır.

Ağalarov onu da qeyd edib ki, ölkədə istehsal çiçəklənə bilməz, çünki insanların istehsal olunan mallar və xidmətlər almaq üçün pulları yoxdur. O, onu da əlavə edib ki, vergilər çox yüksəkdir və azaldılmalıdır.

Yeтises.ru
Hollandiya Niderland oldu- I Pyotr səhvən Hollandiya dediyi üçünmü?
I Pyotrun səhvən Hollandiya adlandırdığı ölkə Niderland olaraq rəsmiləşdirildi. Adın dəyişdirilməsinin tarixi səhvin düzəldilməsi yönündən edilməsi versiyalardan biridir, amma əsası deyil...
İbrahim Xəlil Balayoğulları 114 saylı Şəki seçki dairəsindən deputatlığa namzidəliyini irəli sürüb - VİDEO

“Varlığım millətimə, Türk birliyinə ərməğan olsun!”

Türk dünyasının tanınmış ziyalısı, tarixçi alim, hüquqşünas İbrahim Xəlil Balayoğulları 9 fevral 2020-ci il tarixində keçiriləcək Azərbaycan Milli Məclsinin növbədənkənar seçkilərində iştirakına qərar verməsi haqqında facebook səhifəsində paylaşdığı xəbəri bu sözlərlə bitir.
Keçmiş Moskva meri Yuri Lujkov vəfat edib
RİA Novostinin verdiyi məlumata görə keçmiş Moskva meri Yuri Lujkov ömrünün 84-cü ilində vəfat edib.

Bu məlumatı Sergey Sobyanin bu informasiyanı təsdiqləyib. “Mən çox təəssüf edirəm ki, postsovet dövründə Moskvaya rəhbərlik edən və paytaxtmız üçün çöx işlər görən enerjili, həyat dolu bir adam itidirk. Doğmalraına və yaxınlaırna başsağlığı verirəm”-deyə özünün twitter səhifəsində yazıb.

Y
Яшар Сулейманлы--МЕДОВЫЙ МЕСЯЦ
Опустошив бутылку до последней капли, он, прищурившись, долго смотрел на пустую бутылку, и бросил её в море, волны которого нежно ласкали ему ноги.
Стояла поздняя ночь, и отражение луны окутало всё вокруг странным, желтоватым светом. На фоне этого света его тень создавала ощущение какого-то невиданного явления. Глядя со стороны, невозможно было бы распознать в его силуэте человека или животного.
Tarix : 13-08-2015, 00:21
Süleyman Dəmirəl “bərabərlər arasında böyük”, türk siyasətinin “patriarxı” idi
Tanınmış jurnalsit Azər Cahangirovun Süleyman Dəmirəllə bağlı eksklüziv söhbəti

Süleyman Dəmirəl ömrünün 91-ci ilində vəfat etdi. Həyatının 50 ilini Türkiyə siyasətinə sərf etmiş keçmiş baş nazir, keşmiş prezident Süleyman Dəmirəlin ölümü “türk siyasəti babasını qeyb etdi” kimi keçdi. Sağlığında, hakimiyyəti boyunca yürütdüyü siyasi xəttə sağçısı, solçusu, mərkəzçisinin fərqli münasibətində belə ona qarşı bir rəğbət olduğu dəfn mərasimində də təsdiqini tapdı. Bu gündən baxıb, onun siyasi portretini çəkmək istəsək...

Sovetlər dönəmində TASS-ın Türkiyədə müxbiri, eyni zamanda Türkiyədəki Xarici Jurnalistlər Assosiasiyasının vitse-prezidenti kimi fəaliyyət göstərib, Süleyman Dəmirəl və bir sıra liderləri yaxından görüb danışmaq nəsib olmuş tanınmış jurnalist Azər Cahangirovla bu haqda söhbətləşdik. Azər müəllim mənimlə söhbətində Süleyman Dəmirəllə bağlı bu günə qədər mətbuata məlum olmayan çox maraqlı məlumatlardan danışdı.

Süleyman Dəmirəl “bərabərlər arasında böyük”, türk siyasətinin “patriarxı” idi

-Azər müəllim, ona türk siyasətinin “Babası” deyirlər. Onu baba edən siyasətdə olduğu yarım əsrdə “Süleyman Dəmirəl nə edib ki”- fikrini səsələndirənlər də var.


-Tünzalə xanım, onun haqqında “türk siyasətinin babası ” ifadəsini işlətmək üçün təkcə yaşamıyla, öz ömrüylə türk siyasətinə, demokratiyasına verdiyi əməyi yetərlidir. Eyni sualı ona Türkiyənin hansısa universitetində çıxışı zamanı bir solçu tələbə soruşur.
“Sayın Dəmirəl, özünüzə çox güvənərək, mən onu etdim, bunu etdim deyirsiniz, axı nə etmisiniz? O da “Sən buraya haradan gəldin”-deyə soruşur.
Tələbə də cavabında “Kadıköydən”-deyir.
-“Bax, keçdiyin o körpünü mən inşa etdirdim”.

O, ŞƏRQ DEMOKRATIYASININ TƏCƏSSÜMÜDÜR

O, şərq demokratiyasının təcəssümüdür. Uzun illər Doğru Yol müxalifət partiyasının lideri, o partiyadan baş nazir, sonra prezident seçilən lider olaraq ona qarşı müxalif olan, tənqid edən kimsəylə mübahisə etməyən, məhkəməyə getməyən liderdir. “Hər kəs fikrini deyə bilər, qoy desin”- deyə buna imkan yaradıb.

Tünzalə xanım, ona türk siyasətinin babası deyirlər. Doğrudan da böyük bir adam idi. 50 il Türk siyasətində oturan adamdır. Ağır top desək, ən böyük top elə özüdür. Hamıdan çox türk siyasətində oldu. Universiteti bitirəndən sonra Amerikada təcrübə keçmişdi. NATO-dan və Eyzenhauer (ABŞ prezidenti) adına təqaüd alan tələbə olub. Sonra Doğru Yol partiyasının başına gəldi və oradan da baş nazir və prezident seçildi.

-Azər müəllim, onun da tərcümeyi halında müxalifətdən hakimiyyətə gələn liderlər kimi oxşar çızgilər var.


-Amma fərqli baxışlar formalaşdıran, rəy yaradan cizgilər də var ki, başqalarında buna az rast gəlinir. Süleyman Dəmirəli türk siyasətində “ağırlıqlı”, “siyasi çəkili” edən də budur.

1992-ci ilin apreli idi.Yeni seçilmiş (noyabr 1991-ci ildə) baş nazir kimi ilk səfərlərini Rusiya, Qırğızıstan, Özbəkistan, Azərbaycan və sair keçmiş sovetlər birliyi ölkələrindən başlamağı planlaşdırmışdı. O zaman mən Moskvada TASS-da işləyirdim. Onun səfəri ərəfəsində Özbəkinforumdan bir sifariş gəldi ki, ziyarətlə əlaqədar Dəmirəlin “siyasi porterini” hazırlayaq. Mənə tapşırdılar, onun haqqında araşdırdım, axtardım və yazdım. Bu material bir sıra agentliklərə göndərildi və təbii Azərbaycanda da dərc olundu.

Mənim həmkarım jurnalst Aleksey Yerovçenko (türkoloq) dedi ki, bu yazını genişləndirib “Exo Planeta” jurnalında da verək. Daha ətraflı material hazırlayıb verdik, səfərə iki gün qalmış bu “Exo planeta”da çıxdı. Həmin səfər ərəfəsində TASS-dan Türkiyənin Moskvadakı səfirliyinə Dəmirəllə müsahibə ilə bağlı müraciət etdik və onlar da bunu qəbul etmişdi. Səfirlikdən bizə sualları yazılı göndərin demişdilər.

“MÜTTƏFIQMI, KIMƏ QARŞI MÜTTƏFIQ OLMAQ?! BIZ ƏSLINDƏ BƏRABƏR OLMAQ, YAN-YANA GETMƏK ISTƏYIRIK”.

1992-ci ilin aprel və ya may ayı idi, səhv eləmirəmsə. Bizə dedilər baş nazir gələcək və sizinlə görüşəcək. Adresi verdilər və dedilər ora gəlin. Təsəvvür edin, həmin vaxtda Moskvada “Milliyyət qəzeti”nin xüsusi müxbiri Cenk Başlamış “Exo planeta” da dərc olunan yazı haqqında qısa çıxarış vermişdi. Səfrilkidən bizə zəng etdilər ki, o material tam olaraq bizə lazımdır. “Bizi işə salmısınız. Sabaha o material türk dilində hazır əlimizdə olmalıdır. Nazirlikdən onu görüblər, tez tərcüməsi lazımdır”. Jurnalı apardım, onlar gecəykən bunun tərcüməsini elədilər.Təyin olunan vaxt gədlik görüşə. Türk iş adamları o biri otaqda gözləyirdilər. Bizim üçün bir otaq ayırdılar. O görüşdə jurnalı ona verdim: “Sayın Başbakan, buyurun, biz syasi portretinizi cizdik”-dedim.

“Teşekkur ederim, haberim var, çok iyi de cizmisiniz”-deyə cavab verdi.

Həmin görüşdə suallardan biri də “Türkiyənin Rusiya ilə müttəfiq olmaq kimi bir planı varmı?” kimi qoyulmuşdu. Çox səlis bir cavab verdi: -“Müttəfiqmi, kimə qarşı müttəfiq olmaq?! Biz əslində bərabər olmaq, yan-yana getmək istəyirik”.

Yerovçenko ilə bir yerdə getmişdik o görüşə. Mən söhbət əsnasında suallar xaricində və Azərbaycanla bağlı sual verəcəm- deyə həmkarıma xəbərdarlıq etmişdim.

1989-cü ildə türklərə Sofiyada işgəncə verildikdən sonra 500 min bolqar türkü üçün Ədirnədən Ankaraya qədər çadır düşərgələri quruldu. Taksim meydanında izdihamlı mitinq keçirildi. Sayın Demirəl müxalifət lideri olaraq orada “Ordu Sofiyaya!”şüarını irəli sürdü. 1992-ci ilin fevralında Xocalıda soyqırım törədiləndə müxalifət partiyaları “Ordu haradadır, azərbaycalıları müdafiə etmir”-soruşanda başbakan Demirəl heç nə soyləmədi. Nədir bu, ikili siyasətdirmi?”. O zaman o mənə,- haqlısınız, amma siyasət çox qarışıq məsələdir, hökümətin başında olanda məsuliyyət bir başqadır. Hökümət başında olduğuma görə təmkinli yanaşdım, amma bu şüar başqa şeylərdə təzahürünü tapar, inşallah-dedi.

-Azər müəllim, deyirsiniz ilk olaraq sovetlər birliyi respublikalarına səfər etdi. Onun nəticəsi olaraq türkdilli dövlətlər yeni bir qardaşa qucaq açmağa nə dərəcədə hazır və ya nə qədər maraqlı idi, sizcə. Yəqin ki, Süleyman Dəmirəl bunu hesablamışdı. O dövrlər məlum Özbəkistan hadisələri, məhsəti türklərinin qovulması kimi olaylar da yaşandı.

-Tünzalə xanım, onunla bağlı bu günə kimi heç kim tərəfindən deyilməmiş, mətbuata verilməmiş bir faktı deyəcəm. 1992-ci ilin yanvar ayında Davos beynəlxalq iqtisadi forumunda Dəmirəlin yenicə dağılmış sovetlərdən ayrılmış, yeni qurulmuş respublikaların başçıları – Mütəllimov, Kərimov, Nazarbayevlə və digərləri ilə xüsusi görüşü olub. Buna orada xalça da bağışlamışdılar.

BƏRABƏRLƏR ARASINDA BÖYÜK. O, BUNU TÖVSİYYƏ EDİB. ONA GÖRƏ SÜLEYMAN DƏMİRƏLİ TÜRK SİYASƏTİNİN PATRİARXI ADLANDIRIRAM

Davosdan qayıdandan sonra bu görüşlə bağlı geniş söhbətlər oldu. O görüşün nəticələri DY partiyasnın fraksiyasının iclasında müzakirə olundu. Milli məclisin parlament qrupundakı çıxışında Dəmirəl təəssüratlarını paylaşıb. Baxın bu heç yerdə yazılmayıb. Orada “Bu cümhuriyyətlər yenicə bir böyük qardaşdan canlarını qurtarıblar. Aman, elə edək, işimizi elə quraq ki, bunlar özlərini yeni bir böyük qardaşın qucağına düşmüş kimi hiss etməsinlər”-deyib. Nə qədər müdirlk, dərin, düşünülmüş, bir fikiridir. Pravoslav kilsəsində belə bir termin var. “Starşiy sredi ravnıx”. Bərabərlər arasında böyük. O bunu tövsiyyə edib. Mən ona görə Süleyman Dəmirəli türk siyasətinin “patriarxı” adlandırıram.

O özü söhbətlərində, partiyasının parlament qrupundakı fraksiyasının iclaslarında dəfərlələ deyirdi ki, bu kiçik çümhuriyyətlər (keçmiş türkdilli sovet respublikaları nəzərdə tuturdu) bəzi şeylərdə bizdən çox qabaqdadırlar. Təhsil sahəsində sovet sistemi altında olanlar çox irəlidə idi, 90-96 faiz idi bizdə bu rəqəm. Türkiyədə isə 50 faizə yaxınlaşırdı. İran 5 dəfə bizdən böyükdür. Orada bizdə olan qədər məktəb, universitet yoxdur. İqtisadiyyatımız Moskvaya bağlı olsa da, amma biz daha inkişaf etmişik. O zaman Süleyman Dəmirəl deyirdi ki, onları qorxutmaq lazım deyil. Nə oldu, sərhədlər açıldı, talanlar başladı. Türk şirkətləri bu ölkələrə axışdı. Birinci də bunlardan Özbəkistan üzünü çevirdi. Sonra Qazaxıstan təmkinli hərəkət etdi və sair.

-Bizdə onun adı çəkiləndə Heydər Əliyevin onun haqqında “Dostum, qardaşım Süleyman Dəmirəl” ifadəsiylə xatırlanır çox zaman. Türkdilli dövlətlər arasında bizə böyük üstünlük verirdi. Bu faktor “iki dövlət bir millət” qədər yaxın olmağımızla, ya iki lider arasındakı dostluqlamı bağlıydı?

Süleyman Dəmirəl “bərabərlər arasında böyük”, türk siyasətinin “patriarxı” idi

-Birincisi, coğrafi nöqteyi-nəzərdən onlara en yaxın bizik. Dilə gəlincə digər türkdilli dövlətlərin də dil eynilikləri, yaxınlıqları var, təbii. Amma Türkiyənin əski Osmanlı türkcəsi elə bizim dilimizdir. Əsrin əvvəlində də danışırıdq. “Məşədi İbad”da da var, o dildə danışırlar. Əziz Nesin mənimlə söhbətlərini Osmanlı türkcəsində aparardı. Mənə görəmi Osmanlı türkcəsinə keçirsiniz deyəndə, -Azər bəy, bu modern türkcəni- “kravat”, “sandaliya” “lokanta” kəlmələrini anlamıram. Osmanlı türkcəsində danışmaq rahatdır və xüsusi zövq verir mənə. Yəni bizim eyni dili paylaşmağımızın da təsiri var.

Heydər Əliyevlə şəxsi dostluq münasibətləri vardı, o faktor da böyük rol oynayırdı. Çünki o biri liderlərlə bir o qədər də yaxınlığı olmayıb. Unutmayaq ki, həmdə həmyaşıd idilər. Və bu kəlimə əbədi olaraq artıq tarixə yazıldı!

-Türk mətbuatı yazır: Dəmirəli hər kəs sevərdi. Sevdiyi lideriylə bağlı zaman-zaman lətifələr də qoşub, siyasi karyerası böyunca ləqəblər də verilib. Uşaq vaxtı çobanlıq etdiyinə görə “Çoban Sülü”, 1950-ci ildə Dövlət su İşlərində çalışmalarından dolayı “Barajlar kralı”, 1960-cı illərin əvvələrində ABŞ-ın Morrison Knudsen adlı şirkəində mühəndislik etdiyi zaman "Morrison Süleyman", 12 sentyabr üsyanından sonra, siyasi yasaqlı olduğu dönəmdə "Bir Bilen" kimi ləqəblərlə anılıb.

-Söhətimizə başlayanda da dedim. Bu adamın dahiliyi onun demokratik olmasındadır. İkinci bir tərəfdən həm xarizmatik bir liderdi. Həm də toplumu ələ ala biləcək qədər xalq dilində, yumorla danışardı. Bir o qədər də siyasi terminlərlə fikrini ifadə edirdi, sərt mövqeyi vardı. Haqqında nə qədər lətifələr var.

-Türk istisadiyyatının inkişafı, sıçrayışı Türqut Özalla xatırlanır, amma...

-Turqut Özalla ayrı-ayrı partiyalarda olsalar da, düşüncə olaraq eyni adamlardır bunlar. Bilirsiniz ki, vaxtı ilə Özal onun baş nazir apparatında xidmət etmişdi. Süleyman Dəmirəl GAP- Güney Anadolu layihəsinin banisidir. Təəssüflər olsun ki, 80 -ci illərdəki dalğa o layihəni həyata keçirməyə imkan vermədi.

Süleyman Dəmirəl “bərabərlər arasında böyük”, türk siyasətinin “patriarxı” idi

Türqur Özalın da ideyası vardı. Çankaya köşkündə bizim Xarici Jurnalistlər Assosiyası rəhbərliyi ilə Türqut Özalın görüşü olmuşdu. Assosiasiyasının vitse-prezidenti kimi ona birinci sual vermək haqqı da mənə verilmişdi. Mənim sualıma “İraqda, Mosulda neft varsa, dağın bu tərəfində də hər halda ki var”-niyə kəşfiyyat işləri aparılmır, məgər öz neftinizi istehsal etmək istəmirsiniz-deyə soruma cavabı belə oldu. “Bizdə var petrol, amma mən bir şeyi dərk etmişəm: petrol olan yerdə qan axar. «Barış suyu», yəni sülh suyu layihəsini ortaya atmışdı və həyata keçirmək istəyirdi. Dəclə və Fərat çaylarından suları yığıb toplayıb enerji istehsal etmək, eyni zamanda suyu təmizləyib tankerlərlə ehtiyacı olan xarici ölkələrə ixrac etməyi düşünürdü. Əslində Özal Dəmirəlin stilində olan , ruhən bir-birilərinə yaxın adamlar idilər.

-Azər müəllim, Dəmirəl haqqında bu qədər lətifə var, amma birinci xanımı bir dəfə də olsa anılmır o lətifələrdə. Hətta siyasətçi olduğu zamanlarda da onun adı bu günkü birinci xanımlar kimi keçmir. Demokrat Dəmirəlin ailədə bir tiran olması kimi düşüncəyə yol vermirdimi bu?

-Xeyr, əsla. Nəzmiyyə xanım özü hər zaman arxa planda, Süleyman bəyin kölgəsində olmağı tərcih edərdi. Onun haqqında bir dənə də olsun dedi-qodu olmayıb. Bir dəfə ondan bir qəzet üçün müsahibə alanda fikrini yanlış anlamış və təhrif olunmuş şəkildə , altını-üstünü bəzəyib vermişdilər. O xanım bundan sonra heç zaman mətbuata açıqlama verməyəcəm demişdi. Qəzetçilər ağzımdan yanlışlıqla qaçırtdığım sözdən yanlış da istifadə edərlər. Süleyman Dəmirəlin böyüklüyü də onda idi ki, o belə bir qadınla idi. Nəzmiyyə xanımı bu təmkinliliyinə görə hamı sevirdi.

Süleyman Dəmirəl Türk siyasətinin patriarxı, ağır topu idi. Mən onun yanında heç kimi görmürəm. Turqut Özal öləndə Türkiyənin Rusiyadakı səfirliyin gedib xatirə kitabına: “Atatürk qədər Türkiyəyə xidmət edən Türqut Özala Allah rəhmət eləsin!” sətirlərini yazdım. Dəmirəl rəhmətə gedəndə xəstəxanada olduğumdan gedə bilmədim. Getsəydim onun haqqında elə “Türk siyasətinin patriarxı, ağır topu…Süleyman Dəmirələ Allah rəhmət eləsin!”-yazardım.


Söhbətləşdi, Tünzalə Vəliqızı




Baxış: 2533 | Bölmə: Mədəniyyət, slayd1
Fikirler
Xəbər lenti
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Sorğu
suali daxil et

cavab 1
cavab 2
cavab 3
cavab4

Müəllif hüquqları qorunur.
Yenises.ru-nun məlumatlarından istifadə etdikdə istinad mütləqdir.
Copyright 2012 yenises.ru. Powered by Dara ( DaDaSHoV)
Рейтинг@Mail.ru