Tramp  G7-nin Rusiya barədə  məxfi məlumatını sızdırdı
Dünya "Böyük 7-lər"ə geri dönməyə can atmayan Rusiya haqqında müzakirərlərdə ikiyə bölünüb. Amerika lideri gizlilik pərdəsini qaldırıb.

RF-nın G7-yə dönməsi məsələsinin qızğın müzakirəsi fonunda Donald Tramp ola bilsin ki, təşkilatın növbəti sammitində Vladimir Putinin də dəvət olunacağını xəbər verib. Amerika liderinin sözlərindən Blumber agetliyi sitat gətirib. Eyni zamanda Peyter agentliyi də məlumat verib ki, G7-lərdə Moskva haqqında danışıqlar olduğunu Tramp təsdiq edib, lakin qeyd edib ki, Rusiyanın "Böyük yeddilərə" dönəcəyi haqqında bir şey deyə bilməz.

RUS ALİMLƏRİNİN XARİCİLƏRLƏ ÜNSİYYƏT QAYDALARI SƏRTLƏŞDİRİLİR
Rus ailmləri xarici həmkarlarları ilə elmi mübadilə aparmaq üçün xüsusi icazə almalı və bu prosesdə bütün danışıqlar qeydə alınıb ali təhsil və elm nazirliyinə təqdim edilməlidir. Bir sözlə alimlərin elmi -praktik konfransları, görüşləri tam nəzarətə götürülür.

Rusiya ali təhsil və elm nazirliyi rus elm adamlarının xarici həmkarları ilə əlaqə qaydalarını sərtləşdirən qanun hazırlayır. Sənədin surəti "Trotsk varınatı" ("Trotskiy varinat") qəzetində dərc olunub. Rusiya Elmlər Akademiyası texnika elmləri üzrə doktoru, professor Aleksandr Fradkovun bu əmrlə bağlı açıq etiraz məktubu da adıçəkilən qəzetdə yer alıb.

FACEBOOK  SƏSLI MESAJLARI GİZLİNCƏ DİNLƏYİRMİŞ
Bir həftə əvvələ qədər Facebook audio-faylları dinləyirmiş. Bunun da istifadəçi anlaşmasında razılaşdırıldığını deyib. Yəni istifadəçilərin bilgisi daxilində olduğu deyilir.

Bloomberg agentliyi Facebook kompaniyası istifadəçilərin səsli mesajlarını açmaq üçün buna yüzlərlə muzlu işçi cəlb etdiyi faktını açıqlayıb.

Anonim mənbə bildirib ki, korporasiyanın rəhbərliyi qarşısına səsli mesajların yer və zamanını gizli saxlamaqla audoi-faylların oxunması məsələsini qoyub. İşçilər bunun nəyə lazim olduğunu bilmədən təəccüblə dinləyiblər.
Mariya Zaxarova: Rusiyanın Qarabağın statusu haqqında fikri dəyişməzdir
Rusiya XİN yetkilisi Mariya Zaxarova bu fikri jurnalistlər üçün keçiridiyi bugüngü brifinqdə səsləndirib.

"Bizi Azərbaycan və Ermənistan münaqişə xəttində sakitliyin müşahidə olunması məmnun edir. Bununla yanaşı, tərəflərin müxtəlif yollarla bir-birini ittiham etməsi də narahatçılıq yaradır"-deyə Zaxarova qeyd edib.

Bu cür ritorikalar danışıqlar prosesində əlverişli şərtlərin formalaşdırılmasına və konfliktin həll olunmasında kompromiss variantlar axtarmağa imkan vermir- Rusiya xarici siyasət qurumundan qeyd ediblər.

"Rusiya Dağlıq Qarabağın son statusunun Azərbaycan və Ermənistan arasında danışıqlar yolu ilə müəyyən edilməsindən yanadır"-deyə XİN nümayəndəsi göstərib. Onu da əlavə edib ki, rəsmi Moskvanın mövqeyində heç bir dəyişiklik yoxdur.

Xarıtladaq ki, avqustun 7-də Ermənistan baş naziri Nikol Paşinyanın tanınmamış Dağlıq Qarabağ respublikası haqqında "Bura Ermənistandır"-deməsi Azərbaycan tərəfindən qəzəblə qarşılanıb.

Yenises.ru
Sabiq qırğız prezidenti Atambayevin rezidensiyasına basqın davam edir

Qırğızıstanın keçmiş prezidenti Almazbek Atambayevin rezidensiyasına basqında yaralananlar Dövlət Milli Təhlükəsizlik komitəsi əməkdaşlarının sayı artır. Almaz Atambayevi tutmaq üçün xüsusi əməliyyatda iştirak edən DTK əmdaşaları arasında yaralananların sayı 27 nəfərə çatdığı haqda RİA Novosti-yə komitənin mətbuat xidmətindən xəbər verilib.
Lukaşenkonun "oyunu" özünə baha başa gələ bilər
Lukaşenkonun Rusiyaya inteqrasiya məsələsini qarşı tərəfə təzyiq vasitəsinə çevirməsinə "Bulba Prestolov" Teleğram kanalı toxunub. Dni.ru iformasiya portalının Telegram kanala istnadən yazdığına görə Belorusiya prezidenti Aleksandr Lukaşenkonun başı üstündə qara buludlar dolaşır. Rusiya rəhbərliyi Batkanın şərtləri ilə inteqrasiyaya razı deyi-deyə ekspertlər xəbərdarlıq ediblər. Onların sözlərinə görə Rusiyada belorus liderinə kimsə güvənmir və onunla ünsiyyətdən qaçırlar.

Son zamanlar Belorusiyada qərbyönlü millətçilik baş qaldırıb-deyə "Bulba Prestolov "Telegram kanalın müəllifləri bildirirlər. Buna görə Rusiya Aleksandr Lukaşenko rejiminin maliyyələşdirilməsinin məqsədəuyğun olduğuna daha çox şübhə edirlər.
Rusiya XİN-dən ABŞ və Almaniyanın 3 avqust aksiyasını işıqlandırmasına   etiraz
RF Xarici işlər nazirliyinin ABŞ və Almaniyaya onların diplomatları və mediasının Rusiyanın daxili işiniə qarışması ilə bağlı rəsmi müracət göndərəcəyini qurumun nümayəndəsi Mariya Zaxarova "Bazar axşamı Vladimir Solovyevla" proqramında açıqlayıb. Bu avqustun 3-də Moskvada keçirilən icazəsiz mitinqin işıqlandırılması ilə əlaqəlidir.

Situasiyanı araşdırmağı xarici işlər nazirliyinin nümayəndəsi Mariya Zaxarova təklif edib.

"Mən düşünürəm ki, ABŞ rəhbərliyi onun diplomatlarının Rusiyanın daxili işinə qarışmalarına təəccüblənəcəklər"-deyə qeyd edib.

RUBRIKA: Belə də olur - SƏYYAR MAĞAR

Axşam aldığım xəbəri kənddən uzaqda yaşayan eloğlu ilə bölüşmək üçün zəng elədim:
--Salam, əmioğlu. Loxəbərlik olmasın, Məmmədəlinin ölümündən xəbərin var?
--Salam. Var, əmioğlu, var.
Moskvadakı icazəsiz mitinqdə 600 nəfər saxlanılıb
DİN-nin paytaxt rəhbərliyindən verilən məlumata görə avqustun 3-də Moskvada keçirilən icazəsiz aksiyada 1500 adam iştirak edib və onlardan 600 nəfərə yaxını saxlanılıb. Bu haqda RİA Novostinin məlumatında deyilir.
Moskvanın mərkəzində yanan binanın söndürülməsində 24 texnika və 2 vertolyotdan istifadə edilib
Bu gün səhər səhər saat 6:18 radələrində Moskvanın mərkəzində- Dubninsk küçəsi ev 41/4 ünvanında olan dördmərtəbəli binada yangın baş verib. Fövqəladə hallar nazirliyindən verilən məlumata görə yanğın 5 min kvadratmetr sahəni əhatə edib. Yanğını n söndürülməsində 80 nəfər yangınsöndürən, 24 texnika, o cümlədən 2 vertolyot iştirak edib. Xilasedicilər yanğının ətrafda yerləşən binalara və eləcəə də yaxınlıqdakı benzindoldurma məntəqəsinə keçməsi təhlükəsinin qarşısını almağa çalışıblar.
[right]Rusiya pasportu alan ukraynalılar sorğuya çəkilirlər
Ukraynanın hərbi prokuroru Anatoli Matios bəyan edib ki, Rusiya pasportu almaq üçün müraciət edən Donetsk və Luqansk vilayətinin sakinləri qurum tərəfindən sorğuya çağırılıb. O, bunu "Radio NV" -yə müsahibəsində söyləyib.

Hərbi prokuror müstəntiqlərin qanun çərçivəsində hərəkət etdiklərini qeyd edib. Matiosun sözlərinə görə hərbi prokurorluq baş verənlər haqqında tam təsəvvürə maikdir və Rusiya pasportu almaq üçün ərizə verən Ukrayna vətəndaşlarının şəxsiyyətini müəyyən etməklə məşğuldur.

ABŞ administrasiyasında Rusiyaya qarşı ikinici sanksiya  paketi hazırlanır
Birləşmiş Ştatlar Skripal işinə görə Rusiyaya qarşı ikinci sanksiya paketi hazırlayır. Bu haqda RİA Novostiyə ABŞ administrasiyasının nümayəndəsi məlumat verib.
Rusiya yığmasının azərbaycanlı oyunçusu Aleksandr Səmədov karyerasını başa  vurdu
35 yaşlı idmançı özünün bu qərarını İnstagram səhifəsindən açıqlayıb.

"Əziz dostllarım, yaxınlarım, azarkeşlərim! Futbolçu kimi özümün idman karyeramı başa vurmağın zamanı gəldi. Uzun illər sizin mənim yanımda olduğunuzu bilərək yaşadım, işlədim, oynadım,arzuladım, planlar qurdum. Sizin mənimlə və Rusiya futbolu ilə qürur duymağınız üçün qələbəyə nail olmağa çalışdım. Mən idmançı, futbolçu və şəxsiyyət kimi yetişmək istədim. Bu arzularım gerçəkləşdi. İstədiyimə çatdım! Mən xoşbəxtəm ki, siz hər zaman mənə inandınız, dəstəklədiz, həyəncanlandınız, irəli getmək, daha böyük uğurlar əldə etmək üçün güc verdiniz!"-deyə futbolçu yazıb.
Sobyanin icazəsiz mitində təxribat ola bilıcəyindən xəbər verib
Sobyanin xəbərdarlıq etdi. Mitinqi təşkil edənlərlər də, oara gələnlər də təxribat törətməyə hazırlaşırlar. Lakin bunun qarşısı alınacaq.

Bu günə təyin olunmuş icazəsiz mitinqində ciddi təxribat baş verəcəyi ehtimalından Moskva meri Sergey Sobyanin özünün Twitter səhifəsindən xəbər verib.


Vüqar Bayramov - Şairin dünyası qız qoxuludu!
Şairin dünyası qız qoxuludu!


Bu yay axşamında bahar havası,
Təbiət bu gecə yaz qoxuludu!
Hamının dilində şirin arzular,
Hamının dodağı söz qoxuludu!

Gözlər intizarda, qəlb həvəsdədi,
Hamı bir arzuda, bir nəfəsdədi.
Qulaqlar həsrətlə xırda səsdədi,
Həsrətin vüsalı naz qoxuludu!

Xəbəri titrətdi küləklər kimi,
Gəldi gecə yarı, mələklər kimi.
Muştuluq həvəsli ürəklər kimi,
Ocaq qoxuludu, köz qoxuludu!

Açıldı cığırım, izim dünyaya,
Qəlbimdən gələni yazım dünyaya.
Bu gecə göz açdı qızım dünyaya,
Şairin dünyası qız qoxuludu!


22.07.2018

Dünya mənim gözümdə bu baxışın boydadı.

Elə şirin baxırsan səddin, çəpərin yoxdur,
Sən elə bir duyğusan ölçün, qədərin yoxdur.
Səninlə gözəlləşib həyat xəbərin yoxdur,
Dünya mənim gözümdə bu baxışın boydadı.

Balalar gül doğulur, balalar çiçək olur,
Çirkin körpə görmədim, hamısı göyçək olur.
Bu məsum baxışında arzular gerçək olur,
Dünya mənim gözümdə bu baxışın boydadı.

Ömrümün hər saatı, dəqiqəsi, anısan,
Özünü çox sevərsən gözlərimdə tanısan!
Atanın gül qızısan,ürəyisən, canısan,
Dünya mənim gözümdə bu baxışın boydadı.

26.02.2019
Rusiya səfirliyi xəritədə Krımı Ukraynanınkı kimi göstərib
Rusiya səfriliyi Twitter səhifəsindəki paylaşımında Krımı xəritədə Ukrayna ərazisi kimi göstərdi. Ukrayna XİN-i də təşəkkür edərək davamını digər qurumlardan gözləyirik-deyə repost yazdı.

Rusiyanın Böyük Britaniyadakı səfriliyi Twitter səhifəsində Krımı Ukrayna əraizisi kimi göstərib.

Rusların yarısının əmək haqqı 35 min rubldan az imiş
Rosstat-ən məlumatlarına görə, böyük və orta müəssisələrdə işləyən rusların yarısı 34,335 rubldan az gəlir əldə edir. Nisbətən yüksək maaşı olan balıqçılardır.

Peskov Putinlə Zelenski arasındakı  telefon söhbətindən danışdı
Prezident seçilləndə təbrik etmədi, lakin prezident kimi qəbul edib telefonla danışdı. İlk cümləsi "Salam" olub-deyə yazır Rusiya mətbuatı. Salam verməkdə qeyri-adi nə olduğu anlaşılan deyil. Yəni "Alo" deməyibmi? Nə isə ki, prezidentlər arasında olan telefon söhbətini Peskov şərh edib.

Tarix : 26-01-2017, 01:22
ÜÇ QƏRİB BAXIŞ: Qəriblikdə çimir çalmayan şair

Çimir etmir qərib könlüm, oyaqdı,
Dəlidağdan ürəyimə qəm axdı.
Öz üstümə şölə saçmır nə vaxtdı,
Öləziyən çırağım da beləymiş.

Nəsib Nəbioğlu.


Dünən kənddən şəhərə - Çaykənddən Bakıya gəlmişdi Nəsib Nəbioğlu. Yaman darıxırdı kənd üçün... Qayıdıb Bakıdan kəndə baxırdı, quş olub kəndə uçmaq istəyirdi. Axı, hələ də anasının həniri hopmuş balaca yorğanın istisi çıxmamışdı canından.
Sonra da Bakıdan dünyəvi bir şəhərə - Moskvaya getdi... Yenə darıxırdı. Səsli-küylü Moskvada dinclik tapa bilmirdi. Özünü yalqız, tək-tənha hiss edirdi. Oradan da çiyninin üstündən burulub Moskvadan Bakıya baxırdı. Bakıya uçmaq istəyirdi. Axı, Bakı Kəlbəcərə bir ayaq yaxın idi. Burnunun ucu göynəyirdi, nəfəsi təngiyirdi Kəlbəcər üçün. Qalmışdı çar-naçar, döyükə-döyükə...

Gözlərini ha zilləsə də Şimaldan Cənuba – Kəlbəcərin Qoçdaş yaylağı, İlxı qoruğu, Ayğır bulağı görünmürdü ki, görünmürdü. Sağa-sola burulduqca elə bilirdi çiyinləri mane olur, qoymur o dağlar görünə. Öz-özünə deyinirdi: “Niyə boyum bir az da uzun döyül, heç çiyinlərimə məhəl qoymayam, hündürdən baxam o yerləri görəm”.

Heyifsilənməyinə baxmayaraq, ürəyində bir qut da vardı ki, mənim haylı-haraylı bir elim, ərənlər məskəni bir Kəlbəcərim var.
- Bəs sonra, sonra nə oldu? İndi nə düşünür Nəsib Nəbioğlu?
Eh! Kəlbəcər, Kəlbəcər... Ta bundan betər dərd olar? Otuz min illik yaşam tarixi, altı min illik insan həniri olan o daşlar diyarı yenidən daşa dönüb, daş qalaqlara çevrilib. Ta elimiz-obamız yoxdu o yerlərdə. Yalnız və yalnız ata-babaların narahat ruhları dolaşır.
...Yenəmi boylanır Nəsib Nəbioğlu o dağlara? Bəli, boylanır. Yenə də baxır... ümidini üzmür, fikirləşir ki, şair Sücaət demişkən:

Bir gün gülə-gülə qayıdacaqdı
Ağlaya-ağlaya köçən Kəlbəcər.


Gəl, etiraf edək ki, Nəsib müəllim, indi sizin bu üçüncü baxışınız əsl boynubükük, qərib baxışdı. İndi qəribdən də qəribsən... Onçu çimir çala bilmirsən. “Kimsəsiz kür uşağa dönmüsən”. Həm də uşaqlıq dəcəlliyin yadından çıxmır. Şıltaqlıq idmin burnundan getməyib. Yenə də nənənin cəhrəsini qurdalayırsan. Cəhrənin fırlanan oxunun altına balaca kömür qoyub onu cırıldadırsan. Amma indi uşaqlıq əyləncəsi kimi yox, dərdini dağıtmaq üçün cəhrəynən əylənirsən. Nənənin cəhrə əyirə-əyirə dediyi bayatı səsini, inək sağa-sağa oxuduğu eydirməni, dodaqaltı tırınqını, “qım-qıma”nı, (“Nənəm, ay nənəm, bijim, ay bijim... südünü ver, qurtar, töküldü, qaldı işim” və s.) eşidib özünü ovundurmaq, o çağlara qayıtmaq istəyirsən. Hovurunu almadan, nəfəsini dərmədən, qəddini düzəltmədən... danı diri tutursan (yəni Dan ulduzunu batmağa qoymursan). Dan sökülsə də, sən çimir çalmırsan, gözün Kəlbəcəri axtarır. Kəpənək kimi əlimizdən uçub gedən dəcəl uşaqlığımıza, gəncliyimizə qayıdırsan.

Uşaq vaxtı mən də yaman dəcəldim, Nəsib müəllim! Yorulmazdım, yatmazdım. Bəzən dağ alaçığında çətənin arasından düşən şimşək işığında, ay işığında heç çimir çalmazdım. Diqqətim alaçığın çölündə yatıb gövşəyən ala inəyimizin ağzının marçıltısında, bəzən də qoyunların ağılında duz yalaması yalayan qoşabuynuz Qafqaz təkənin tərpənən saqqalında olurdu. Bunların hamısını çöldəki süd kimi aydınlıqda görürdüm.

Ay çəkiləndə isə dağların kölgəsi alaçığın üstünə düşürdü. Arxaca qaranlıq çökürdü. Bəzən də qorxurdum, - qoyunlarımızı canavar qırar, - deyə düşünürdüm. Eh... bu dağları kim belə düzəldib, dik qoyub buralara, kölgəsi üstümüzə düşür, - deyərək fikirləşirdim. Bəzən də sübh tezdən gün yağlananda – heyvanlar şəvinə gələn vaxt bulaqda əl-üzümü yuyanda, yuxusuzluqdan şişib, altı torbalanan gözümə su vurmaq üçün ovcumu bulağın qabağına tutub doldurmaq istəyəndə dəcəlliyim tutardı. Xuruşlanardım. Barmaqlarım keyləşəndə əlimi çəkərdim. Bu səfər də başlayırdım əlimi hovxurmağa ki, donu açılsın. Yenə öz-özümə deyinirdim: “Eh! Bu suyu kim belə soyudub, gətirib bu dağın başından çıxardır, ey!.. Gör kəndimiz harda qalıb, qabağından da çay axır. Bəs bu suyu altdan yuxarı, yerin altından kim gətirib? Mən onu niyə görmürəm?..”

Hörmətli oxucu! Mövzudan kənara çıxsam da, məqsəddən uzaqlaşmıram. Məqsədim budu, xəmiri səmimiyyətdən yoğrulmuş, mayası kənd ruhundan tutulmuş, dili qafiyə ilə açılıb, əli şair qələmi tutan Nəsib Nəbioğlunu heç kəsə bənzəməyən ruhu, təbi və yolu olan, cəhrəmizi, tavamızı, çömçəmizi, xurcunumuzu, farmaşımızı Dəlidağdan Moskvaya aparıb, oradan da Avropaya, lap uzaqlara, o taylara göndərən müasir Azərbaycan şairi kimi təqdim edim.

Qeyd. Şəvin – səhər otunu alandan sonra heyvanların sağıma gəlməsi.

Kəlbəcərin o gözəl dağlarında doğulub, böyüyüb, yuxarıdakı mənzərələri gözü ilə çəkib saxlayan, mənim kimi bu hissləri keçirən söz-sənət sahibi, özü demiş: “Çiçəkdən yaşmaq tutan” dağların sərt suyu ilə sulanıb ovxar götürmüş qələm sahibi, gözəl şairimiz Nəsib Nəbioğlu əlbəttə qəriblikdə çimir çalmayacaqdı. Yazacaq, hey yazacaq, vaxtı fövtə vermədən yazacaq.
ÜÇ QƏRİB BAXIŞ: Qəriblikdə çimir çalmayan şair

Həsrətdən qovrulan bir qərib kimi,
Bülbülü qəm əkən çölə dönmüşəm.
Doğma el həsrəti gözlərimdədi,
Leysana dönmüşəm, selə dönmüşəm.


Və yaxud,

Çöküb cana ağrı- acı neyləyim,
Düşür yada qardaş-bacı, neyləyim.
Göynəyir burnumun ucu, neyləyim,
Orta ocağının közündən ötrü.



(Orta ocaq – Ta qədimdən babalar ocağı yaşayış damlarının ortasında qalayardılar, tüstüsü də orta bacadan çıxardı. Hamı bu ocağın ətrafında qızınar, hətta sac asar, közündə kabab da bişirərdilər. Orta ocaq sözü o vaxtdan qalıb.--V. M.)

Qoşmadan göründüyü kimi, şair örənimiş mövzu seçmir. Nə də ki, şeirin üstünə korşalmış qələmlə getmir. Şeirin bəndini elə buduyur ki, misra kənara çıxmır, misranı elə buduyur ki, sözün budağı kənara çıxmır. Sözün yanaqları allanmayınca, söz nazlanmayınca onu misraya buraxmır. Sözün əl-ətəyini elə yığışdırır ki, şeir nazlı gəlin kimi əlçatmaz görünür. Oxucu zirvəyə qalxdıqca söz altun sərvət kimi göz qamaşdırır. Budur Nəsibin sadə dili, qələmi, əndazadan çıxmayan, olduğu kimi görünən şair təbiəti, soy-kökünə bağlılığı, ocaq daşlarımızdan aldığı istiliyi, büründüyü təzə kəfrəm yorğandan duyduğu ana həniri, ata həsrəti.

Boylanıram elə gendən,
Gözlərim sel olur hərdən.
Ata qəbri küsüb məndən,
O dağlarda qaldı, ana.


Nəsib müəllimin yaradıcılığı ilə tanış olduqda görürsən ki, yeni fikir səhifələri vərəqlənir, qatı açılmamış duyğular baş qaldırır.

Kədər-qəm düşər izimə,
Atın həsrət dənizinə.
Heç qoymayın yer üzünə,
Göylərdə basdırın məni
.

Onun torpağa, vətənə bağlılığı, anaya sədaqəti, ataya sitayişi, məhəbbətə pərəstişi özünəməxsus çalarlarla çatdırılır oxucuya. Sözün sığalından oxucunun ruhu incimir. Çünki hər şeir bəndində bir özjül qafiyə var.


Yağış olub, çiskin olub, qar olub
O yerlərə ələnəydim, kaş, yenə!
Gədiyində, bərəsində azaydım,
Dumanına bülənəydim, kaş, yenə!

Və yaxud,

O dağlar sirrini verməz heç kimə,
Demirəm, mənə də sirrini versin.
Biryolluq qoynuna sığınmaq üçün
Bir qarış çiçəkli yerini versin.


Vətən torpağının, o dağların tək bircə qarışı şair üçün cənnət qədər geniş, kürreyi-aləm qədər böyükdür. O, dağlardakı qaranlıq məzar evini ana bətnindəki dünyaya bənzədir. Ana bətnində qan əmib dünyaya gəlmişəmsə, dağlarda da qar əmib, ruhən buz baltası kimi olaram deyir.

Nəsib Nəbioğlunun dilində söz əriyini əzdirmir, sıyılıf tökülmür, sözün iliyi üzülmür, kündəyə dönüb küt getmir. Oxucunun dilində qazmax bağlayır.

Nəsibəm, bilmirəm nədir qismətim,
Getdiyim cığırlar çətindən çətin.
Oduna çatıldım; bu məhəbbətim
Məni qəbrə kimi yandıracaqdır.

ÜÇ QƏRİB BAXIŞ: Qəriblikdə çimir çalmayan şair

Həm də bu məhəbbətin Kəlbəcərdə mayası çalındığını deyir. Axı, bu mayanın acıtması qaymaqçiçəyindən, kəklikotundan, dağ keçisinin, cüyürün qursağından, bir də ki, anamın şalın ucuna düyüb saxladığı mixək dənəsindən tutulub (Nənələrimiz mayanı belə hazırlayardılar). Bu mayanın nə rəngi qaçmayıb, nə də ki, tamı dəyişilməyib.

Salam Kəlbəcərim, başına dönüm,
Yaman darıxmışam, gülündən ötrü!
Dağları-daşları lərzəyə salan
Leysan yağışından, selindən ötrü.


Bu gərgin zamanın, dövrün ayaq-baş vuran, lax-lax siyasətiynən, haqsızlığıynan barışmır şair Nəsib. İnsanları yurdundan-yuvasından didərgin salan, dəryalarda qərq eləyən, insan ömrünün kəndirini kəsən dünya siyasətçilərinin havasına oynamayın deyir. Onları haqq dərgahına layiq bilmir, ora yön çevirməsinlər, tanrıya əl uzatnmasınlar deyir:

Dağılan, talanan yuvam ayrıdı,
Bu haqsız dünyayla davam ayrıdı.
Mən dağlar oğluyam, havam ayrıdı,
Sən deyən havaya oynamaram mən.

Və yaxud,

Ağlın qarışqa ağlıdır,
Huşun-başın dərin deyil.
Yuxarıya əl uzatma,
Dərgah sənin yerin deyil.


Nəsib Nəbioğlu mənfur qonşularımızın çirkin sifətlərini, məkrli niyyətlərini özlərinə oxşar, özlərinə yaraşan tərzdə şərh edir. Görün, şair qələmə yumor ucluğu taxıb, sadə bir el misalıynan “donuzu darıdan necə çıxarır”.
Böyük şairimiz, buluddan çətir bağlayıb dağların dumanıynan, çiskiniynən danışan Məmməd Araza yazdığı şeirində deyir:

Bəxtim gətirməyib qonşu sarıdan,
Keçib çəpərimdən, aşıb barıdan.
“Ho-ho deməyinən çıxmaz darıdan”,
Necə başa salaq donuzu, Məmməd?!

Şair qoşmada sözü sapdırmır, büdrətmir. Büdrəyən sözü də misradan çıxardır, ona pənah durmur, get, öz hininin üstünə qon deyir.

Ona görə də Nəsibin ən sadə şeirlərində belə misranın üzü cilalıdı, cızılmır. O, sözün dabanını qaldırır, dəyirman kimi xamırlamağa, dişəkdən düşməyə qoymur. Sözün özəyinə çatmayınca misradan çıxmır. Sözün işartısını tez seçir, hənirini tez duyur. Söz qarşısında çeçəmir, əndikmir. Sözün səsini öz səsinə qoşmağı bacarır. Bu səsin haqqa tez çatacağına əmindir. Yenə də böyük ustada xitabən,

Kədər bu torpaqdan uzağa qaçsın,
Çiçəklər ətrini üstümə saçsın.
Tanrım o dağların yolunu açsın,
Qoymasın gözümdə murazı, Məmməd!
– deyir.



Nəsib Nəbioğlu həm də sözə qızırqalanmır, nə də sözü başına buraxmır. Şeirdə dəymədüşər söz, qafiyə işlətmir. O, həmişə sözü xarradıb, yetişdirib işlədir. Həm də qafiyəni irdələmir. Amma sözü hövsüyür, qılçığını çıxardır, qafiyənin kələ-kötürünü sığallayıb cərgəyə salır, qoşma sarayının bəzək daşına çevirir. Şair sözü xışmalayıb tökmür, çiçəktək dəstələyib misraya düzür. O heç vaxt sözdən azeylənmir. Bu da Nəsibin poeziya ustalığı, şair memarlığıdır. Həm də Nəsib Nəbioğlu sözə qarşı çox iştahlıdır. Sözü imsiləmir, sözə tamsınmır, onu çox rahat həzm eləyir. Şeirə şirə gətirir, can verir. Bu da onun dadlı-duzlu şairliyindən xəbər verir. O həm də sözə darqursaqlıq eləmir. Səbrlə yanaşır, səbrlə deyir. Amma sözü də mamırlamağa qoymur.

Onun fikir tutmaqda, şeirə qafiyə verməkdə qoruq-qaytağı yoxdur. Şeirdə hansı fikri çatdırmaq istəyrisə, qafiyəsi böyründə hazırdı. O, qafiyədən, sözdən ürpənmir. Sözdən diksinmir, afatı uçmur, ağ öfkə olmur. Sözə qarşı çox ürəklidir, yarımçıq kəlmə deyib, ağnağız çaldırmır. Fikrin qabağına sözü xışmaynan, çöəjəynən çıxardır. Çünki o, sözə qarşı əliaçıqdır, sözün şaadını, haqqını kəsmir. Bu da onun yetişdiyi ədəbi mühitdən – Kəlbəcər mühitindən irəli gəlir. Axı, “Balığı suynan, islanmışı yağışnan qorxuzmazlar”.

Bəzi şeirlərində çiləmə söz təkrarlığını nəzərə almasaq, Nəsibin qoşma çəmənzarlığı əsrarəngizdir, al-əlvandır, dilimizdə az işlənən xoş sözlərlə döşəmədir. Lap mən deyərdim, qızıl küpəsi kimi siləmə-silədir.

Yenə o dağlardan doyunca danış,
Ovundura bilsən, ovundur məni.
Ya da bir qartalın qanadlarında
Apar, o dağları dolandır məni.

Çox dizi qıvraq misraları var şair Nəsibin. Həmişə onun bir ambul bəndi olur ki, bu bənd də şeirin bütün məna dərinliklərini, mövzu yükünü çəkir.

Nəsibəm, dağlara, bəxtim gətirə,
Görələr ki, gülə-gülə gəlmişəm.

Şairin ülgülü kəlmələri misranın boy-buxununa çox yaraşır. Şeirləri rəngarəngdir ona görə ki, o, Kəlbəcərin qırçınlı qayalarının qoynunda doğulub dünyaya göz açanda təbiətin möcüzəli naxışlarını, bəzəklərini görüb. Qulaqları qartal səsiylə, dili bülbül cəh-cəhiylə açılıb. Ağzının tamı keybir bulaqlar, üzünün rəngi al yanaqlı lalə olub. O, dünyanın ətrini anasının qoynundan, bir də dağların gül-çiçəyindən götürüb. Ona görə də onun misralarından təbiət ətri, torpaq ətri, kənd ətri, ana ətri gəlir.

Ürəyi qübar anam,
Əlləri qabar anam.
Qoy, bir öpüm doyunca
Qabarlı əllərindən.
Öpüm, çəkim gözümə
O bəyaz tellərindən.


Və yaxud,

Ürəyimdə sözüm çox,
Atəşim çox, közüm çox.
Qucağında gəzim çox,
Geniş sinəli kəndim,
Qoca nənəli kəndim!


Onun söz deyimində, kənd dili ilə işlədilən ifadələrdə talaşa yoxdur, söz çarpanaq vermir, rəndəlidir, hamardır. Çünki ifadənin sığalını şair özü verir, sözü kəpəkləməyə, qaysaqlayıb qavazaxlanmağa qoymur.

Nə atım var, nə qılıncım,
Nə papağım, nə yapıncım.
Arzularım xıncım-xıncım,
Çilik-çilik oldu getdi.


Qeyd. Dişək - dəyirman daşının iç üzündən dəmir çəkiclə kiçik yuvacıqlar açırlar ki, dən ora düşüb əzilsin, üyünsün. Usta dəyirmançılar tərəfindən bu, vaxtaşırı aparılır ki, daş şumallaşıb kəsərdən düşməsin, xamırlamasın.
Ambul - qabağa çəkən. babalar kotan qoşanda kotanın birinci boyunduruq öküzlərini ən güclü öküzlərdən qoşardılar ki, çəksin aparsın, kotanın lımığı (birinci yerə batan kəsici dəmir) daha dərin şırım açsın).
Talaşa - ələ batan, rəndə dəyməyən ağac parçası, qamqalaq.
Çarpanaq – bir ucu nazik – tilişəli qopmuş, nahamar ağac parçası.
Ağnağız – böyük həcmli işi dayandırıb işin ortasında kiçik bir iş görmək.
Çöəjə - dəyirmanda unu unluqdan götürüb çuvala tökən iri tutumlu qulplu taxta qab. Təxminən 5-6 kq un tutur.
Şaad - dəyirmançıya verilən dəyirman haqqı.

...Şair itən arzularını işğal altında olan torpaqlarımızın, dağlarımızın həsrətində görür. O, dağlarda keçirtdiyi həyat tərzini, uşaqlığını, analı dünyasını unutmur, o çağları tez-tez yada salır. Hətta o günləri yaşadığı üçün fəxr edir. Anasının cəhrəsinin səsindən, başının altındakı dükcəsinin istiliyindən, kələfinin yumşaqlığından aldığı ləzzəti heç nə ilə, heç bir şirin anla müqayisə etmək istəmir.

Kələflərin içində boya-başa çatmışam,
Dükçələr qucağımda şirin-şirin yatmışam.
Elə bilmə, mən səni unutmuşam, atmışam,
Həmişə yadımdadır naxışının düyməsi,
A nənəmin cəhrəsi.

ÜÇ QƏRİB BAXIŞ: Qəriblikdə çimir çalmayan şair

Və yaxud,
Səsi qulağımdan getmir, ay ana,
Ayrıla bilmirəm cəhrəndən sənin.


Burda yadıma bir xatirə düşdü: Bakıda Rəşid Behbudov adına Mahnı Teatrında Ağdabanlı şair Qurbanın (Dədə Şəmşirin atası) doğum gününə həsr edilmiş tədbir keçirilirdi. Nəsib Nəbioğlu da bu tədbirdə iştirak etmək üçün Moskvadan gəlmişdi. Yaxın dostum, AMEA-nın aparıcı böyük elmi işçisi, şair təbiətli, söz, sənət aludəçisi Məmmədağa Sərdarovla Nəsib müəllimi tanış elədim. Tədbirin sonunda çox böyük alim, mən deyərdim Şərq xalqları folklorunun körpüsü sayılan Qəzənfər Paşayev, mərhum şairimiz Zəlimxan Yaqub, Qənbər Şəmşiroğlu, Məmmədağa müəllim və mən söhbət edirdik. Qəriblik Nəsib Nəbioğlunu kövrəltdiyi üçün o da bir-bir dost-tanışları, qohumları ilə görüşüb öpüşürdü. Bunu görən Zəlimxan müəllim özünəməxsus bir şirin ləhcə ilə: “Tamarzı qalmaq nə pis olormuş, a qağa! Görəsən, Nəsib müəllim camaatdan kənddəki cəhriyimi soruşor, çatmadakı nəhriyimi soruşor, yoxsa çəpərdəki dəhriyimi soruşor.” Şairanə bu ifadə hamımızı güldürdü. Zəlimxan müəllim çox ürəkdən dedi: “Doğrudan da Nəsibin cəhriyə həsr elədiyi şeir eləjənə cəhrənin ömrü qədər də uzun olajax. Gör, bir şair qələmi cəhriyi hara qaldırdı, ona ömür verdi. Elə, qoy, nənələrimiz nağarta fırladajax, fırlatsınlar”.

Bu, Zəlimxan Yaqubun şair Nəsib Nəbioğlu yaradıcılığına verdiyi sadə dillə böyük qiymət idi. Həmin tədbirdə yadigar bir şəkil də çəkdirdik.
ÜÇ QƏRİB BAXIŞ: Qəriblikdə çimir çalmayan şair
Nəsib Nəbioğlu böyük təxəyyüllü şairdir. O bütün şeirlərində yeni mövzu axtarır, yeni fikir üçün özünü əsir-yesir eləyir.

Səni torpaqlara vermişəm, ana,
Ana balasına qovuşmaq üçün.


Şeirdən göründüyü kimi, o hətta doğma anasını Ana vətənə - torpağa qurban verməklə özündə bir təsəlli, rahatlıq tapır, həm də təəssüflənir,

Xəyalım bir dünya qatardı, getdi,
Deyirdim, əllərim çatardı, getdi.
Anam özü ilə apardı getdi
Gözlərində gilə-gilə dərdimi! – deyir.


Görün, şair ananın bala istəyini nə qədər müqəddəsləşdirir! Torpağın balası olan mənim anam, öz anasına – torpağa qovuşanda da balasının dərdini çəkir, məndən narahatdır. Mənim kədərimi, dərdimi, qəmimi gözlərinə yığıb aparır. Özünün haqq dünyasındakı rahat evinə aparır, ta ki, balası bu dünyada qəmsiz-kədərsiz yaşasın.

Yenə də dərdimiz azalmır. Çünki şairlərin dərdi düyüm-düyümdü, həmişə pöhrə verir. Onlar dərdin həm özünə dözür, həm də nazına.

Öz dünyama sarılmışam mən fağır,
Zaman məni eləyibdir qan-bağır.
Gözlərimdən qəm ələnir, qəm yağır,
O da düşən varağımda beləymiş.

Nəsib Nəbioğlu heç vaxt girəvə vermir ki, yalxı qalmış, təklənmiş qafiyələr onun misralarına qədəm bassın. O həmişə qafiyənin, sözün ekizini axtarır. Çünki şair sözləri misralara, misraları bəndlərə elə bağlayıb isgil vurur ki, şeirdə misralar boyunbağı kimi hamar, bəndlər isə lövbər zənciri kimi möhkəm görünür. Çünki şair sözü düyün salmır, ilgəkləyib təngini vurur, kürmək kimi bağlayır. Ona görə də söz sərrafı olan oxucu Nəsibin qoşmalarının ilgəyini tez açıb əzbərləyir. Şeirdə nə qədər doğanaqlı söz işlənsə də, oxucunun dilinə yatır.

O, nə rufu uçmuş, nə də vağanımış, uralanmış kəlmələri sətrə buraxmır. Onlara bostançı olmaq istəmir. O həmişə sözün sadə, dilimizə şirinlik gətirən təzə-tər ləçəklərini dərir, şeirə qatır.

Sənə neyləmişəm, gözümün nuru,
Eşqimin üstündən pərdə çəkmisən?!
Sənə neyləmişəm, çiçək yerinə
Sevən ürəyimdə kədər əkmisən?!


Şeirdəki axıcılığa görə həmişə onun yaradıcılığını ən çox sadə adamlar, dilində sözün səlisini, qulağında cəhrənin səsini, canında buxarının istisini, kösövün tüstüsünü saxlayan adamlar daha çox oxuyurlar. Çünki o, sözün kirişini o qədər daram çəkir ki, qələm toxunanda hər mənada... dillənir.

Şair misraların çopurunu qələmiynən qoparır. Çünki o qələm cadarlanmış, kəltənlənmiş torpaqda yox, gül-çiçəkli dağlarda, çəmənlərdə rişələnmişdi, sulanmışdı.
Qeyd. Yalxı, ekiz – tək doğulmuş balaya yalxı, qoşa doğulmuş balaya ekiz deyirlər.
İsgil - zənciri bir-birinə bağlayan ağac parçası və yaxud dəmir mıx.
Təng – doğanağa vurulan düyün.
Doğanaq - aşırma ipin təngini (düyününü) vurmaq üçün qorda bişirilib əyilmiş 20-25 sm-lik haça ağac.
Kürmək – ipin açılmayan düyünü.
Vağanımış - dəni tökülüb boş qalan sünbül.
Uralanmış – bostanın barının ən yaxşıları yığılandan sonra tağında qalan barin toplanmasına bostanı uralamaq deyilir.
Kiriş – cəhrənin çataxlanmış (bir-birinə bağlanmış) pərli topunu iylə birləşdirən müşəmbələnmiş (ərinmiş mumla burulub-tovlanmış) köşə (dəri ip).
Kəltənlənmiş – sarı gilli nəm torpağın bərkiməsi.

Nəsib Nəbioğlu sözü hərsi-pərs eləmir, özündən küsdürmür. Əksinə, sözü ağuşuna alır, söz özü onun çiyninə qonur. O sözün telini sığallayır, darayır. Sözün darağı isə şairin qafiyələridir. Bu qafiyələrdən dəstələnmiş şeir bəndləri qadın hörükləri kimi cazibədardır. Bir-birlərinə elə sarınırlar ki, sanki məhəbbətə yenicə qovuşublar, ta bir-birlərindən qopmayacaqlar.

Düşüb bir yağışa, suya batdığım,
Bir kaha dibində ocaq çatdığım,
Bir daşa baş qoyub daş tək yatdığım
O daşa, çəmənə, çölə borcluyam.

Və yaxud,

Elə ürəkliydim, elə qorxmazdım,
Səsimi sıldırım qayaya yazdım.
Min dəfə çiskində, dumanda azdım,
Doymadım yurdumun gözəlliyindən.

Nəsib Nəbioğlunun təbiət ruhlu şeirləri gəyənimiş dan üzü kimi oxucunun sifətini işıqlandırır. Kəlmələri ilə kəlmə arasında, misraları ilə misra arasında ögey-doğmalıq yoxdur. Hamısı bir-birini sacayağı tamamlayır. Misraların gərdən çəkib boylanmasından görürsən ki, bu misraların arxasında vətən həsrətli, dağ həsrətli bir şair ürəyi döyünür. Bu döyüntülərdə “Zərbi Kərən sındıran” bir güc var. Bu güc şir ürəkli analardan əmilən gilə-gilə süddən yaranıb. Nə heyif ki... üzü dönsün qəribliyin!..

Dünyanın işinə bax ha!.. Narahat sal daşlara baş qoyub rahat yatan, sıldırım qayalara səsini yazan şair Nəsib Nəbioğlu indi rahat yorğan-döşəkdə də yata bilmir. Səsini dünyaya səs salan Moskvada bir özü eşidir, bir də ki, qərib gecələr. Ta səsin əks-sədası yoxdur. Şair çimir çalmadan deyir:

Çətin bu yerlərdə çəmən, çöl, bayır,
Doğma torpaqları andıracaqdı.
Pəncərəmi döyən qərib küləklər
Məni isitməyib, donduracaqdı.


Səbrli ol, Nəsib Nəbioğlu! Səni isidən bir hənir var, o da doğma, günəşli Azərbaycanımızdı, sənin xalqındı, sənə olan xalq istəyidi. Hamı bu istəyi sənin şeirlərindən, vətənə, elinə-obana, yurduna-yuvana olan məhəbbətindən, ocaq daşlarımıza, kömbə qayalarımıza, tüstülü bacalarımıza, sacımıza, oxlovumuza, analarımızın cəhrəsinə, dükcəsinə, bir də, bir də ki, sənin özünün vurğunu olduğun kənd ləhcəsinə bağlılığından götürübdür.

Əl çəkmə, qardaş, bu ləhcədən, bu sadəlikdən. Dayanma, dayanma... Yaz, yarat! Sağlam yaşa, ömürdə yüzə çat! Sonra, sonra da vətənə can at! Qal salamat!

Səmimiyyətlə, xoş niyyətlə mirvari dalğalı Xəzərdən, altun sərvətlər diyarı Bakımızdan, Günəşli Azərbaycanın qızılı payızından Kəlbəcərin boynuna dolana-dolana ərşə qalxıb Şimala doğru yön alan səba yellərindən salam göndərən

Vəliyəddin MİSİROĞLU,
Yazıçı-publisist,
“Qızıl qələm” mükafatı laureatı.

Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü.

16 sentyabr 2016-cı il.
Bakı şəhəri.





Baxış: 1717 | Bölmə: Mədəniyyət, slayd4
Fikirler
Xəbər lenti
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Sorğu
suali daxil et

cavab 1
cavab 2
cavab 3
cavab4

Müəllif hüquqları qorunur.
Yenises.ru-nun məlumatlarından istifadə etdikdə istinad mütləqdir.
Copyright 2012 yenises.ru. Powered by Dara ( DaDaSHoV)
Рейтинг@Mail.ru