ORTADAYAM
Azərbaycandan uzaqda olduğuma,
Başqa ölkənin vətəndaşı olduğuma,
Heç bir rəhbərlik, hakimiyyət iddiasında olmadığıma,
İqtidarda olsam vəziyyəti düzəldə biləcəyimə və müxalifətdə olsam şəxsi marağım üçün piyakarlıq etməyəcəyimə
əmin olmadığıma,
Həm iqtidar, həm müxalifət adından danışıb ölkəni rəzalətə sürükləyənlərin bir çoxunun "dabbaqda gönünə bələd" olduğuma,
İqtidarlı-müxalifətli Azərbaycanı bütöv şəkildə sevdiyimə,
İndiyədək -- 1978-ci ildən hesablasaq, 40 ildə -- heç bir müəllif yazım üçün bir qəpik belə sifariş, hədiyyə, təşəkkür, minnətdarlıq, nəhayət qonorar şəklində pul almadığıma, bunun üçün heç kimdən asılı olmadığıma,
Azərbaycanın bu gün öz tarixinin ən ağır dövrünü yaşadığını hiss etdiyimə,

Buryatiyada Dünya Azərbaycanlılarının Həmrəylik Günü  qeyd edildi
Rusiya Federasiyasının Buryatiya Respublikasında fəaliyyət göstərən Azərbaycan Mədəniyyət Mərkəzi Dünya Azərbaycanlılarının Həmrəylik Günü bayramını təşkil edib. Tədbir Buryatiya Dövlət Filarmoniyasında baş tutub. Azərbaycan Mədəniyyət Mərkəzinə Buryatiya Respublikası başcısı yanında millətlərarası şuranın üzvü Yusif Cəfərov rəhbərlik edir. O çıxışı zamanı sədrlik etdiyi müxtəlif diaspor təşkilatlarının 20 il ərzində gördüyü mühüm işlərdən söz açıb. Buryatiyanın Anqoya qəsəbəsindəki dəmir yolu vağzalına Heydər Əliyevin adının verilməsi, Bakıya Buryatiya rəsmilərinin səfərlərininn təşkii işində yaxından iştirak, və onlarla milli mədəni tədbirə görə diaspor lideri Buryatiyanın 350 illiyi, Azərbaycan Respublikasının Tərəqqi medalları ilə təltif edilib. Qeyd edək ki, ÜAK təşkilatı ləğv edilənə qədər Yusif Cəfərov həmin təşkilatın vitseprezidenti olmaqla yanaşı, Buryatiya Regional Nümayəndəliyinə sədrlik edib.
Dövlət Duması fırıldaqçılıq, yeyinti, mənimsəmə kimi cinayətlərin cəzasını "pulla" kəsmək istəyir

Sahibkarlar və biznesmenlərə yaşıl işıq. RF Dövlət Duması "cəzanın canla deyil, pulla ödənilməsi" qanun layihəsini müzakirə edib.

RF Dövlət Duması ziyan kompensasiya edildiyi təqdirdə cinayət məsuliyyətindən azadetmə qanunu siyahısının genişləndirməsi layihəsini ikinci oxunuşda qəbul edib. Bu haqda RİA Novosti məlumat verib.
Moskvada prezident administrasiyası  binası qarşısında piket
Ukraynalı pejissor Oleq Sentsovu müdafiə edənlər prezident administrasiyası binası qarşısında piket keçirirlər. Aksiya Sentsova Saxarov mukafatı verilməsinə həsr olunub. Mükafatlandırma mərasiminin bu gün Strasburqda baş tutacağı gözlənilir. Hazırda Rusiya həbsxanasında olan rejissorun əvəzinə mükafatı əmisi qızı Natalya Kaplan və vəkili Dmitri Dinze alacaq.

TRAMP: MƏNƏ İMPİÇMENT ELAN ETSƏLƏR XALQ AYAĞA QALXAR

Amerikanın przidenti Donald Tramp bəyan edib ki, onu impiçmerlə devirmək istəmələri onu narahat etmir. Bu haqda Reuters məlumat verib.



"Şalke"-dən "Qalatasaray"a mesaj- Bir şey deyil
Çempionlar Liqasında öz meydançasında "Porto" komandasına uduzan "Qalatasaray" bu məğlubiyyətə rəğmən Avropa turnirində yoluna davam edəcək. Almaniyanın "Şalke" komandasının Moskvanın "Lokomotiv" komandasına 1:0 hesabı ilə qalib gəlməsi Türkiyə komandasının bu turnirdə taleyini həll edib.

Almanlar rəsmi Twitter hesabından bu mövzu ilə bağlı Qalatasaraya mesaj yollayıblar. Onlar paylaşımlaırnda "Lokomotiv" komandasına qalib gəlmələri xəbərinin alıtına "Bir şey deyil" mesajını yazıblar.

"Lokomotiv" "Şalke" komandasına qalib gəlsəydi, Qalatasaray Avropa turnirində yoluna davam edə bilməyəcəkdi.

Xatırladaq ki, Qalatasaray qrupu 4 xalla və 3-cü yerdə başa vuraraq Çempionlar Liqasında yoluna davam etmə haqqı qazanıb.


YENİSES.RU
Юбилей - ЧЕЛОВЕК ВСЕЛЕНСКОГО МАСШТАБА
10 декабря в Центре Восточной литературы Российской государственной библиотеки состоялась Международная научно-практическая конференция «Чингиз Айтматов и современный мир», организованная Институтом стран Азии и Африки Московского государственного университета имени М.В. Ломоносова, Центром Восточной литературы при участии Российского государственного гуманитарного университета. Перед торжественным открытием конференции ее участники—ученые из стран СНГ, ближнего зарубежья, российских вузов, студенты и приглашенные гости ознакомились книжной выставкой «Мир Чингиза Айтматова», посвященной 90-летию со дня рождения великого писателя, мыслителя, философа и дипломата.
Rusiya Qərb üçün beynəlxalq terrordan daha təhlükəlidir

Belçikanın müdafiə əməliyyatları komandiri Karl Gillis "Paris Match" nəşrinə verdiyi müsahibəsində Rusiyanın Qərb üçün beynəlxalq terrordan daha təhlükəli olduğunu bəyan edib.

ABŞ Rusiyanı Hələbə  kimyəvi hücum etməkdə   günahlandırır
ABŞ Rusiya və Suriyanı noyabrın 24-də Hələbə kimyəvi hücum etməkdə günahlandırır və Dey-əz Zor əyalətinin Hajin yaşayış mərkəzinidəki xəstəxananı bombalayıb. Bu haqda SANA agentliyi məlumat yayıb.

Vaşinqtonun versiyasına görə terrorçular kimyəvi hücum törətməyiblər, lakin Rusiyanın dəstəklədiyi Suriya hökümət qüvvələri gözyaşardıcı qazdan istifadə edblər. " Hər iki ölkə İdlibdə atəşkəs rejimini pozmağa cəhd edir"-deyə Dövlət Departamentinin bəyənatında deyilir.

Qeyd edilir ki, səhər ABŞ koalisiya qüvvələri Suriya əyalətini atəşə tutub. SANA-nən yazdığına görə nəticədə uşaqlar və qadınlar da olmaqla bir ailənin 8 nəfəri həlak olub. Yaşayş evlərinə raket atəşləri davam edir və sakinlər evlərini tərk edib şəhərdən qaçmaq məcburiyyətində qalıblar.

YENİSES.RU
M ənd M-5
"Cəfər, ey nuri-didəm!"
və yaxud Vətənləşmiş Fərdlərin Fəxarət Minbəri


Adam var, onunla ya dünyanın Amerika qitəsində, ya da Lənkəranın Kərgəlan qitəsində-parçasında rastlaş, fərq eləməz: Fatmanisəylə Tükəzbandan danışarsan, uzaqbaşı da Xudayar bəylə Vəliqulunun eşşək sövdələşməsindən!
Adam var...
Adam var...
Moskva yaxınlığında kişi birlikdə yaşadığı qadının başını kəsdi
Moskva vilayətinin Sergiev-Possad rayonunun Peresvet şəhərində kişi birgə yaşadığı qadının başını kəsib. MK.ru Telegram sosial şəbəkəsində başı kəsilən qadının şəklini paylaşıb. Qəzetin rəsmi saytında verilən məlumatda hadisənin birlikdə içki qəbul etdikdən sonra aralarında yaşanan münaqişə zəminində baş verdiyi bildirilir.

Polsilər qadını öldürən kişini saxlayıblar. Rusiya KİV-nin yaydığı xəbərlərdə qətli törədən kişinin 43 yaşı olduğu deyilir. O hadisəni içkili vəziyyətdə olduğu üçün törətdiyini etiraf edib.

YENİSES.RU
EKSPERT QƏTƏRİN OPEC-dən ÇIXMASININ ƏSAS MƏQSƏDİNİ  AÇIQLADI
Qətərin Neft İhracatçı Ölkələri Təşkilatından (OPEC) çıxması neft və təbii qaz istehsalını artırmaqdan daha çox qonşu dövlətlərlə çətin münasibətdə olmaması ilə bağlıdır. Rusiya xalq təssərrüfatı və dövlət qulluqçuluöu akademiaysının dosenti Sergey Xestanov belə hesab edir.

"Olabilsin ki, Qətər bu qərarı gəlməsinə digər ərəb ölkələri ilə çətin münasibətdə olması səsbəb olub. Bir müddət əvvəl ərəb ölkləri Qətəri ciddi baykot etmiş və onunla ticarətə məhdudyyətlər qoymuşdular. Buna görə mən hesab edirım ki, OPEC-dən şıxma birbaşa və ya dolayısı neft bazarı ilə deyil. daha çox Yaxın Şərq siyasəti ilə bağlıdır"-deyə RG qzəetinə şərhində Xestanov belə deyib.

Trampın Putinlə görüşün alınmayacağı sözlərinə Kremldən reaksiya

Prezidentin mətbuat katibi Dmitri Peskov ABŞ prezidenti Donald Trampın Putinlə gözlənilən görüşdən imtina edəcəyi xəbərinə aydınlıq gətirib.

Onun sözlərinə görə Rusiya tərəfi Amerika prezidentinin bəayanatına diqqət yetirib. Bununla yanaşı razılaşdırılımış görüş baş tutatacaq və ona hazırlıqlar davam edir.

Poroşenko Rusiya ilə genişmiqyaslı müharibə təhlükəsindən qorxur
Prezident Petr Poroşenko yerli telekanallara bəyan edib ki, ölkə Rusiya ilə genişmiqyaslı müharibə təhlükəsi qarşısındadır. Bu haqda RİA Novosti xəbər yayıb.

Onun sözlərinə görə bunu kəşfiyyatın əldə etdiyi bilgiyə əsasən Ukrayna sərhədlərinə rus hərbi texnikası və tankları yerləşdirilməsi xəbəri təsdiq edir.

"Buna görə mən istəyirəm ki, heç kim bunu oyuncaq sanmasın. Ölkə Rusiya ilə böyükmiqyaslı müharibə təhlükəsi altındadır"-deyə Poroşenko söyləyib.

Ukrayna lideri onu da qeyd edib ki, ölkənin onlarla rayonunda hərbi vəziyyət elan edilməsi də bu səbəbdəndir.

Noyabrın 26-da saat 14:00 -da elan edilən hərbi vəziyyət 30 gün müddətində -dekabrın 26-na kimi davam edəcək.

Yenises.ru
Yavər Həsən Moskvada “İlin şairi” mükafatına layiq görülüb
Bu mükafatdan bir sonrakı addım “Mayakovski adına medalla təltifdir.

Sevindirici xəbəri şair özü Facebook səhifəsində paylaşıb. Ona ünvanlanan məktubda redaksiya komissiyasının Yavər Həsəni “İlin şairi” adı ilə mükafatlandırmasına qərar verildiyi yazılır.

Laureatları mükafatlandırma mərasimi 2019-cu ilin mart ayının 18-də Moskva hökümətinin Böyük konfrans zalında gerçəkləşdiriləcək. Qeyd edək ki, bu ölkənin əsas ədəbiyyat hadisələrindən biridir. Və bu gün ənənəvi olaraq laureatları təbrik etmək üçün mərasimə ədəbi mühitin məşhur simaları, siyasətçilər, jurnalsitlər və mədəniyyət xadimləri qatılırlar. Eyni zamanda RF Federasiya Şurası, Dövlət Duması, Mədəniyyət nazirliyi, Rusiya mətbuat və kütləvi informasiya vasitələri federal agentliyi, digər dövlət və ictimai qurumlar iştirakçıları salamlayırlar.

Xatırladaq ki, 2018-ci il Rusiyada “Mayakovski ili” elan edilmişdi. “İlin şairi” mükafatı namizədlərinin ədəbi nümunələrinin dərc olunduğu almanax Böyük münsiflər tərəfindən seçilib müsbət qiymət alacaq və sonra Mayakovski medalı ilə mükafatlandırılacaq.
Yavər Həsənin Mayakovski medalına ən parlaq namizəd olacağına da inanırıq və onu təbrik edirik!

Yenises.ru
Minsk Paşınyanı yerinə oturtdu- küçə demokratiyası burda keçərli deyil

Küçə demokratiyası tonu böyük siyasətdə qəbul edilə bilməz. "Sputnik Belarus" agentliyinn məlumatına görə Ermənistanın Baş naziri vəzifəsini icra edən Nikol Pashinyanın Belarus prezidentinə iradına ölkənin Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Anatoli Qlaz bu sözlərlə cavab verib.
Paşinyan Lukaşenko və Nazarbayevdən izahat istəyir
Ermənistanın baş naziri səlahyyətlərini icra edən Nikol Paşinyan Belorusiya prezidenti Aleksandr Lukaoşenko və Qazaxıstan prezidenti Nursultan Nazarbayevin Kollektiv təhlükəsizlik muqaviləsi təskilatının (ODKB- KTMT) baş katibi ilə bağlı bəyanatına görə açıqlama tələb edəcəyini bildirib.
AİHM Navalnıya görə Rusiyaya cərimə kəsdi- 63,7 min avro
Avropa insan hüquqları məhkəməsinin rəsmi internet saytının yaydığı xəbərə görə, qurum müxalifət lideri Aleksey Navalninın Rusiyaya qarşı iddiasının lehinə qərar çıxardıb. Rusiya siyasətçiyə mitinqlərdə içtirak etdiyindən dolayı qeyri-qanuni həbs edilməsi üçün 63,7 min avro cərimə ödəməlidir. Məhkəmə siyasətçinin bir neçə hallarda həbsinin Rusiyada "siyasi plüralizmi əzmək" məqsədi daşıdığını təsdiq edib.

"Məhkəmə qərara gəldi ki, Rusiya iddiaçıya mənəvi zərər vurduğu üçün 50 min avro təzminat ödəməlidir. Eyni zamanda maddi zərərə görə 1025 avro və hüquqi xərclərin ödənilməsi üçün 12,653 avro ödəməsi vacibdir".

Noyabrın 3-də AİHM qərarını elan etməsi üçün Strasburqa getməyə cəhd edən siyasətçini "Kirovles" işinə görə 2.1 milyon rubl ödəmədiyi bəhanə edib ölkədən çıxmasına qadağa qoyulmuşdu. Daha sonra borcunu ödədiyi üçün Aleksey Navalnının bütün məhdudiyyətləri qaldırıldı.

Yenises.ru
Tarix : 17-06-2018, 03:01
Alimlikdə və insanlıqda Xalıq Koroğlu nümunəsi


Hər bir şagirdin, tələbənin öz sevimli müəllimləri olur. Mən, nə az-nə çox, 23 il təhsil almışam.

On il orta məktəbdə Kəlbəcərdə, beş il Bakıda M. F. Axundov adına Azərbaycan Pedaqoji Rus Dili və Ədəbiyyatı İnstitutunda, beş il Moskvada Maksim Qorki adına Ədəbiyyat İnstitutunda, üç il isə Rusiya Mədəniyyət, İncəsənət və Turizm Akademiyasında aspiranturada oxumuşam. Tələbəlik dövründə çoxsayda adlı-sanlı, çox savadlı, unudulmaz, hətta dünya miqyasında tanınan pedaqoqlar, alimlər mənə dərs deyib. O vaxt Ədəbiyyat institutunda Viktor Pozov, Lev Ozerov, Lev Oşanin, Yevgeni Dolmatovski, Andrey Dementyev, Stanislav Cimbinov, Lyusian Klimoviç, Feliks Kuznetsov, Yuri Kuznestov, Vladimir Qusev, Vladimir Smirnov, Larisa Vasilyeva, Yevgeniy Vinokurov, Aleksandr Vlasenko, Aza Taxo - Qodi, Xalıq Koroğlu, İqor Peçenev, Yevgeniy Sidorov, Aleksandr Baskakov və digərləri dərs deyirdilər. Həmin illərdə Ədəbiyyat İnstitutunda zəngin, qeyri-adi kitabların müəllifləri olan Mixail Yeryomin, Vladimir Smirnov, Sergey Bondi, Aza Taxo-Qodi, Sergey Artamanov, Çingiz Hüseynov, Mixail İşutin mühazirə oxuyurdular. Bizə dərs deyənlərin hamısı həqiqi akademiklər idi. Onların dərsinə girmək, onların dərsinə qulaq asmaq məsuliyyət idi.

Bu müəllimlər şeir, sənət dünyamızın, ədəbiyyatımızın çox sirlərinə, dərinliklərinə bələd olan insanlar idi. Elə insanlar ki, əsl sənət adamlarından yazmağı, istedadlı insanları qorumağı, unutmamağı, xalqın mənəvi yatırına çevrilmiş şəxsiyyətlərini daim diqqətdə saxlamağı özlərinə əqidə, amal borcu hesab edirlər. Onların gördüyü işlərin miqyası, əhatəsi o qədər genişdir ki, mübaliğəsiz deyə bilərəm ki, həmin illərdə müəllimlərimin fəaliyyətləri bir elmi mərkəz həcmində işlərə bərabər idi.
Alimlikdə və insanlıqda Xalıq Koroğlu nümunəsi
Mən indi müəllimlərimi, o qeyri-adi insanları böyük məhəbbətlə, rəğbətlə xatırlayıram, onlarla fəxr edirəm. Həyatda, yaradıcılığımda, ədəbi mühitdə, ümumiyyətlə mətbuat aləmində qazandığım uğurlara görə, müəllimlərimə minnətdaram. Mənim müəllimlərimin əksəriyyəti tələbkar, müdrik, ilk növbədə elmi, biliyi önə çəkən və tələbələrin ən mübahisəli ideyalarını dinləyən və müzakirə edən, hər kəsə düzgün yol göstərən əvəzsiz, təmkinli insanlar olublar.

Moskvada təhsil aldığım illərdə mənə dərs deyən müəllimlərdən biri də "Dünya ədəbiyyatı tarixi"nin müəlliflərindən biri, şərq dünyasının bilicilərindən olan, dünənimizi və bu günümüzü tanıtdırmaq üçün, fundamental elmi əsərlər, kitablar yazan, Xalıq Koroğluydu. Xalıq Koroğlu haqqında Çingiz Hüseynovdan eşitmişdim, amma özünü ilk dəfə 1983-cü ildə M. Qorki adına Ədəbiyyat İnstitutunda gördüm. Həmin il bizə SSRİ xalqları ədəbiyyatından mühazirələr oxumağa başladı.

Onun mehriban, qayğıkeş və səmimi münasibəti indi də yadımdadır. Görkəmli alim özündən sonra zəngin və çoxçalarlı ədəbi irs qoyub getmişdir. Orta əsrlərdən başlayaraq Yaxın və orta Şərq ədəbiyyatının sanballı sənətkarları onu özünə cəlb etmiş, onların həyat və yaradıcılıqlarını araşdırmış, təhlil və tədqiq etmişdir. Xalıq Koroğlu uzun illər çox zəngin və mürəkkəb yaradıcılıq yolu keçən, ictimai-siyasi həyatla, ədəbi mühitlə, rəngarəng sənət adamları ilə sıx təmasda olan, şərqşünaslığın və ədəbiyyatşünaslığın inkişafında xüsusi önəmli yeri olan şəxslərdən biri olmuşdur. O, çox təvazökar və eyni zamanda təmənnasız insan idi. Xalıq Koroğlu Azərbaycan ədəbiyyatı tarixinin, şərq ədəbiyyatının mükəmməl bilicisi kimi, güclü analitik təfəkkürə malik olan, müqayisəli idrak metodundan yerli-yerində, səmərəli istifadə edə bilən görkəmli ədəbiyyatşünas alimlərimizdən biridir.

Xalıq Koroğlu Azərbaycanda doğulub-böyüməsə də, Azərbaycanın çörəyini yeyib, suyunu içməsə də, azərbaycanlı olduğundan qürur hissi keçirir, fəxr eləyirdi.
Alimlikdə və insanlıqda Xalıq Koroğlu nümunəsi
Müxtəlif zaman kəsiyində SSRİ Elmlər akademiyasının şərqşünaslıq institutunda eləcə də digər instututlarda nizamişünaslığın banilərindən olan şərqşünas alim, SSRİ Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü Yevgeni Eduardoviç Bertels, SSRİ Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvü Andrey Nikolayeviç Kononov, "Sovetskaya türkologiya" jurnalının baş redaktoru, SSRİ EA-nın müxbir üzvü Əthəm Tenişevlə, eləcə də Şərq xalqlarının ədəbiyyatının öyrənilməsi işində böyük zəhmət çəkmiş digər məşhur alimlərlə çiyin-çiyinə çalışmışdır. Xalıq Koroğlunun Əziz Şərif, Əkbər Babayev, Çingiz Hüseynov, Qəzənfər Əliyev, Saleh Əliyev, Qasım Kərimov, Əbdül Hüseynov, Tofiq Məlikli kimi adlı-sanlı azərbaycanlı şərqşünaslarımızın və alimlərimizin arasında özünəməxsus yeri vardır.

Neçə-neçə bilikli, yüksək ixtisaslı filoloq kadrların hazırlanmasına böyük zəhmət sərf etmişdi. Onun rəhbərliyi ilə çoxsayda namizədlik, doktorluq dissertasiyası müdafiə edilib. Xalıq Koroğlu tələbələrinin sevimli, qayğıkeş müəllimi idi, ədəbi, tərbiyəsi, savadı, etik kamilliyi, mənəvi bütövlüyü ilə başqalarından fərqlənirdi.

O, ailələri 1919-cu ildə Güney Azərbaycanın Sərab bölgəsindən Qüzey Azərbaycana köçərkən yolda dünyaya gəlmişdi. Atası Hüseyn kişi Bakıda iş tapa bilmədiyindən, çətin vəziyyətlə üzləşdiyindən bir neçə ay sonra ailəsiylə birlikdə Bakıdan Aşqabada üz tutmuşdu. Hüseyn kişi ərəb və fars dillərini yaxşı bilən, dini təhsil almış adam idi. İbtidai təhsilini Aşqabadda alan Xalıq uşaqlıq çağlarından ərəb, fars dilini mükəmməl öyrənmişdi. Bu dilləri öyrənib mənimsəməsində atasının böyük rolu olub. O, ərəb, fars dillərindən başqa, ingilis, fransız dillərini də mükəmməl bilirdi, geniş mütaliəsi vardı. Xalıq Koroğlu tələbələrinə də çox dil bilməyin vacibliyini təlqin edir, onları dediyi sözün kəramətinə inandırırdı.
Alimlikdə və insanlıqda Xalıq Koroğlu nümunəsi
Filologiya elmləri doktoru, professor Xalıq Koroğlu 1956-cı ildə MDU-nun filologiya fakültəsini bitirmişdir. 1944-48-ci illərdə Moskva Şərqşünaslıq İnstitutunda, 1948-58-ci illərdə Moskva Xarici Ticarət İnstitutunda dərs demişdi. 1958-71-ci illərdə Böyük Sovet Ensiklopediyasında xarici şərq ədəbiyyatı şöbəsinin müdiri, 1971-86-cı illərdə SSRİ EA-nın Dünya Ədəbiyyatı İnstitutunda baş elmi işçi, 1986-cı ildən MDU-nun filologiya fakültəsinin professoru idi.

Xalıq Koroğlu mətbuatda 1946-cı ildən çap olunmağa başlayıb. 150-dən artıq elmi əsərin müəllifidir. İlk kitabı "Fars-rus, rus-fars ümumiqtisadi və xarici ticarət lüğəti" 1957-ci ildə çap olunmuşdu. Daha sonralar bir-birinin ardınca orta və ali məktəblər üçün "Uzbekskaya literatura", "Turkmenskaya literatura" dərsliklərini, "Oğuz qəhrəmanlıq eposu", "İran, Azərbaycan və Orta Asiya, xalqları dastanlarının qarşılıqlı əlaqələri", "Müasir fars ədəbiyyatı" monoqrafiyalarının və bir sıra başqa ədəbiyyatşünaslıq əsərlərini yazıb nəşr etdirmişdi. "Quran" və "İncil" əsasında, şamançılıqdan islama qədər (altı dindən) bəhs etdiyi "Ruhani mədəniyyət və bədii ədəbiyyat" mühazirələr silsiləsi tələbələri, dinləyiciləri arasında xüsusi maraq yaratmışdı.

Xalıq Koroğlunun mühazirələrində həmişə çoxlu tələbə olurdu, ona qulaq asmaq üçün başqa institutlardan tələbələr, aspirantlar, hətta müəllimlər də gəlirdilər. Onun mühazirələrinə çox maraq göstərirdilər, mühazirələr səssiz-sədasız qalmazdı, ona böyük ehtiram və sevgi bəsləyirdilər.

M.Qorki adına Ədəbiyyat İnstitutu nəzdində olan ikiillik Ali Ədəbiyyat kurslarının məzunu, yazıçı, publisist Andrey Uqlitski öz xatirələrində Xalıq Koroğlu haqqında çox səmimiyyətlə yazır ki, onun mühazirələrinə ən birinci gələnlərdən olmuşam. Həmişə də ovsunlanmış kimi qabaq cərgədə onun mühazirələrini dinləmişəm. Allahsızlıq ideologiyasının hökm sürdüyü ölkədə bəlkə də dünyada yeganə adam Xalıq Koroğluydu ki, mənə "Quran"ı, "İncil"i, "Tövrat"ı çatdırmışdı. Onun sanballı elmi məqalələri, mülahizələri, araşdırmaları maraqla qarşılanır, müəllifinə şöhrət gətirir, nüfuz qazandırırdı. O, rus dilini öyrənməklə rus mədəniyyəti və ədəbiyyatı ilə yaxından tanış olumuş, milli ədəbiyyat tarixinin təbliği, öyrənilməsi baxımından X. Koroğlunun rolu böyükdür.

Hələ sağlığında İranda, Türkiyədə, Azərbaycanda, Orta Asiya respublikalarında X. Koroğlunun adı tanınmış folklorşünaslar sırasında özünəməxsus yer almışdır. O, görkəmli elm və sənət adamları tərəfindən həmişə hörmətlə yad edilərək, yaradıcılığına, elmi əsərlərinə dönə-dönə müraciət olunmuşdur.

Xalıq Koroğlu 1991-ci ildə klassik şərq poeziyasının nəhəngləri olan dünya mədəniyyət xəzinəsində özünəməxsus yer tutan Nizami Gəncəvi, Məhəmməd Füzuli, Rudəki, Firdovsi, Ömər Xəyyam, Mövlana Cəlaləddin Rumi, Sədi Şirazi, Əmir Xosrov Dəhləvi, Hafiz Şirazi, İmadəddin Nəsimi, Əbdürrəhman Cami, Əlişir Nəvai, Şəmsəddin Məhəmməd Təbrizi kimi söz ustalarının yaradıcılıqları haqqında rus dilində nəşr olunan 9 cildlik "İstoriya vsemirnoy literaturı" (“Dünya ədəbiyyatı tarixi" nəşr etdirmişdi. Bu əsərlər Şərq və Azərbaycan ədəbiyyatşünaslığının şərqşünaslıq elminə böyük töhfələridir.

Xalıq Koroğlu ortaboylu, gülərüz, xoşsifət bir adam idi, üzündən, gözündən nur tökülürdü, hamı ilə mehriban və səmimi rəftar edirdi, olduqca sadə, istiqanlı insan idi. Başqa müəllimlərimizdən onu fərqləndirən ən üstün cəhəti onun ensiklopedik biliyə malik mütəxəssis olması idi, tələbkar bir müəllim kimi tələbələrinin rəğbətini qazanmışdı.

X. Koroğlunun ərəb, fars, Azərbaycan, türk, ingilis və fransız dillərində nadir kitablardan ibarət çox zəngin kitabxanası var idi. Sovetlər dönəmində xarici olkələrdən Moskvaya gətirilən çoxsayda kitablar gömrükdə saxlanılır və müsadirə olunurdu. Dövlət təhlükəsizliyi orqanlarının əməkdaşları bu kitabları oxuya bilmədiyindən X. Koroğluya müraciət etməli olurdular, o da öz növbəsində təhlükəsizlik orqanlarının əməkdaşları tərəfindən müsadirə olunan kitablara baxmalı olurdu. Bu kitabların cəmiyyət üçün qorxulu olmadığını bildirib, məhv etməyə qoymur, nadir kitabları seçib özünə götürürdü. X. Koroğlunun kitablarının əskəriyyətini həmin kitablar təşkil edirdi.
Alimlikdə və insanlıqda Xalıq Koroğlu nümunəsi
Mən də dəfələrlə X. Koroğludan kitabxanasını bizə - Azərbaycan diasporuna verməyi xahiş etmişdim. Xalıq müəllim dünyasını dəyişəndən sonra onun arxivi və zəngin kitabxanası dağıldı. Böyük şəxsiyyətin əlyazmaları, elmi məqalələri, əlyazma şəklində yazılı mühazirələri hardasa itib-batdı, yoxa çıxdı. Nə həyat yoldaşı, hə də övladları onun kitablarını, arxivini qoruyub saxlaya bildilər.

1997-ci ilin aprelində Azərbaycan Prezidenti Heydər Əliyev "Kitabi-Dədə Qorqud"un 1300 illik yubileyinin keçirilməsi ilə əlaqədar sərəncam imzalamışdı. 2000-ci ilin aprelində Bakıda "Kitabi-Dədə Qorqud"un 1300 illik yubileyinə həsr olunmuş təntənəli mərasim keçirildi. Xalıq Koroğlu da Moskvadan bu möhtəşəm tədbirə dəvət olunan alimlərin arasındaydı. Uzun illərdən sonra onu Bakıya dəvət eləmişdilər. Bakıdan qayıdandan sonra telefonla danışdıq. O, "Kitabi-Dədə Qorqud"un 1300 illik yubileyinin Bakıda qeyd edilməsinin böyük nailiyyət olduğunu və özünün də bundan qürur duyduğunu dedi. Təsadüfi deyil ki, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının vitse-prezidenti akademik İsa Həbibbəyli bir məqaləsində Rusiya alimləri A.Y.Yakubovski, V.M.Jirmunski, V.V.Radlov, A.N.Kononov, K.A.İnostransevlə yanaşı, Moskvada yaşamış Azərbaycan alimi Xalıq Koroğlunun da qorqudşünaslığa sanballı elmi töhfələr verdiyini vurğulayıb.

X. Koroğlu ilə bağlı bir maraqlı məqam da budur ki, o, sağlığında özü haqqında yazılan nekroloqu oxumuşdu. Bu əhvalat belə başlanmışdı ki, onlara "Taqanskaya" metrosu yaxınlığında təzə binadan ikiotaqlı mənzil vermişdilər. Mən də arabir onlara, X. Koroğlunun yanına gedirdim. X. Koroğlu təzə binaya köçəndən sonra köhnə evə çoxlu zənglər olurmuş. Axırda ev sahibi bezib və deyib ki, bir də bura zəng eləməyin, sizin Koroğlunuz öldü!.. Bu xəbər Bakıyacan yayılıb. Rəhmətlik Yaşar Qarayev o zaman Nizami adına Ədəbiyyat İnstitutuna rəhbərlik edirdi. Bu xəbəri eşidən kimi tapşırıq verib, nekroloq yazılaraq "Ədəbiyyat qəzeti"ndə çap olunub. Bundan bir neçə gün sonra Tofiq Məlikli Bakıya gedirmiş. Xalq Koroğlu ondan Yaşar Qarayevə nəsə bir sifariş göndərir. T.Məlikli Bakıya gələndə Y.Qarayevlə görüşür. Y.Qarayev X. Koroğlunun ölümü barədə dərin təəssüflə danışır, nekroloqdan da söz açır. T.Məlikli də and-aman edir ki, X.Koroğlu sağ-salamatdır, iki gün qabaq özüylə danışmışam. Sonra həmin nekroloqun bir nüxsəsini Moskvaya gətirib X. Koroğlunun özünə çatdırmışdılar. X.Koroğlu bu barədə tanınmış yazıçımız Çingiz Hüseynova danışanda o, xalq inanclarına əsasən, bunu uzunömürlülüyə işarə kimi mənalandırmışdı.

Sağlığında MDU-nun Əməkdar professoru fəxri adına layiq görülmüş X.Koroğlu uzun, mənalı bir ömür yaşadı, 2002-ci ildə 82 yaşında haqq dünyasına qovuşdu.

Nəsib NƏBİOĞLU
Moskva




Baxış: 267 | Bölmə: Mədəniyyət, slayd1
Fikirler
Xəbər lenti
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Ən çox oxunanlar
Sorğu
suali daxil et

cavab 1
cavab 2
cavab 3
cavab4

Müəllif hüquqları qorunur.
Yenises.ru-nun məlumatlarından istifadə etdikdə istinad mütləqdir.
Copyright 2012 yenises.ru. Powered by Dara ( DaDaSHoV)
Рейтинг@Mail.ru