Navalniyı zəhərlədiər,  ya zəhərləndi

Alkesey Navalniyla eyni təyyarədə uçan tomsklu Djey Pavel Lebedev bloggerin zəhərlənməsi ilə bağlı foto və video paylaşıb. O bu kadrları öz instagram səhifəsinə yerləşdirib.
Lebedev Navalniyin Tomsk aeroportunda kafe içəndən sonra təyyarəyə getdiyini videoya çəkib. “Tomskdan Moskvaya Aleksey Navalniyla eyni təyyarədə uçurduq. Uçuş başlananda o tualetə getdi və geri dönmədi. Özünü pis hiss edirdi. Onu güclə özünə gətiməyə çalışdılar”-deyə yazıb. Lebedev.

Videogörüntüdə Navalniy ağrıdan qışqırır və həkim ona yaxınlaşır.

Navalnıy Tomskdan Moskvaya uçarkən özünü pis hiss edib. Təyyarə təcili Omsk aeroportunda enməli olub. Navalniyin mətbuat katibi Kira Yarmışın rəyinə görə bloggeri zəhərləmiş ola bilərlər. O ehtimal edib ki, içdiyi çaya toksin qatılıb. Bununla yanaşı jurnalist Yuliya Vityazovanın fikrincə, Navalniyin zəhərlənməsi yalniz onun kuratoruna faydalı ola bilər.

“Hazırkı zaman üçün bu boş güllə ola bilərdi”-deyəo, yazıb. Vityazovanın sözlərinə görə bloggerin xəstəxanaya yerləşdirilməsi özünə diqqət çəkmək üçündür və həmçinin sağlamlığında real problem də ola bilər.

Xəbərlərdə o da bildirilir ki, Omsk xəstəxanasına yerləşdirilən Navalniyin huşu özündə deyil. Onun ağ ciyərlərini süni ventilyasiya aparatına qoşulub.

Yenises.ru
"BİZƏ KRAL LAZIM DEYİL" -DEYƏN LOTU QULİ  QƏTLƏ YETİRİLDİ

Türkiyə mediyasının verdiyi məlumata görə Lotu Quli ləqəbli Nadir Əslifov avqustun 20-si gecəyarısı Antaliydakı restoranların birində birlikdə yemək yediyi adam tərəfindən güllələnib.

Türkiyə hüquq mühafizə orqanları əməkdaşlarını versiyasına görə Xan Əhmədlinskiy ləqəbli onu kriminal avtoritet Elmar Vəliyevin qətlə yetirdiyi bildirilir.

“Avqustun 20-də gecə yarısı Nadir Səlifov- Lotu Quli tapançadan açılan 4 güllə ilə vurulub. Onu təcili yardımla xəstəxanaya çatdırsalar da, reanimasiyda başından aldığı yara ğldürücü olduğundan həyatını xilas etmək mümkün olmayıb.

Türkiyə KİV-də yer alan xəbərlərə görə qətli törədən şəxs hadisə yerindən qaçmağa müvəffəq olsa da, türk polisləri tərəfindən Antaliya –Dənizli şossesində saxlanılıb.

Qeyd edək ki, bu N.Salifova qarşı dəfələrlə sui-qəsd hazırlanıb. Elə bu ilin fevralında İstanbul polisi Quram Çixladzenin rəhbərliyi ilə onu öldürmək istəyən 17 nəfərlik qrupu həbs etmişdi.

Rusiya KİV-nin məlumatında isə Azərbaycanda 22 il həbsdən sonra Nadir Səlifovun 2017-ci ilin payızında azadlığa buraxıldığı yazılır. Elə oradan birbaşa Türkiyəyə gəlib. Hələ həbsdə yatdığı zaman Rusiyanın bütün tərəvəz bazarının rəhbərliyini ələ keçirib və milyard dollar qazanıb. Ən birinci ona haqq verən ticarətçilər isə Sverdlovsk vilayəti olub, sonra o, Sibir və Rusiyanın cənubunu nəzarətə götürüb.

Quli postsovet məkanında 1 nömrəli “qanuni oğru” yerinə namizəd idi və 2018-ci ilin avqustunda Lujnikidə keçirilən seçkilərdə 54 yaşlı Şişkan ləqəbli Oleq Şişkanovun (o həm də Oleq Ramenskiydi) 1 nömrəli qanuni oğru olmasını qəbul etməmişdi. O zaman “bütün şeflərin şefi” seçilən Şişkan haqqında “Bizə kral lazım deyil”-deyə bəyan etmişdi.

Yenises.ru

“Sevilya” futbolçuları “Avropa Liqa”sı seriyasında “Manşester Yunayted” konamdasını 2:1 hesabı ilə məğlub edərək finala çıxıb. Oyun dünən- avqustun 17-də Almaniyanın Köln şəhərində keçirilib. Oyun ispan komnadasının qələbəsi ilə başa çatıb.

Avropa Liqasının final mərhələsinə keçmək üçün keçirilən qarşıdurmada “Mançester Yunayted” komnadasının oyunçusu Brunu Fernandeşin 11 mertlik cərimə zərbsindən vurduğu bir topa “Sevilya” oyunçuları Suso və Lyuka de Yonqa iki sərrast qolla cavab veriblər.

Beləliklə “Sevilya” finala vəsiqə qazanıb.

Yenises.ru


Mişustin jurnalistlərini koronavirusa yoluxdurub?
Rusiya höküməti jurnalistlərinin bir neçəsinin koronavirusa yoluxmasından şübhələnirlər. Bu haqda “İzvestiya” qəzetinə hökümətin mətbuat xidmətindən xəbər veriblər.
Ölkəni 26 illik vəhşətdə saxlayan Lukaşenko istefa verməlidir!
Belorusiyada prezident seçkiləri zamanı saxlanılanlar dərhal buraxılsın! Lukaşenko istefa versin! Bu tələbi Belorusiya prezidentliyinə namizəd Tixonovskayanın xələfi Mariya Kolesnikova səsləndirib. O, etiraz aksiyasından sonra saxlanılanların sayı haqqında da məlumat verib. Bu haqda TASS agentliyinin müxbirinə danışıb.

Kolesnikovanın bildirdiyinə görə 4 mindən çox vətəndaş hələ də nəzarətxanada saxlanılır. O, prezident seçkilərinə qədər tutulanlar da daxil olmaqla, siyasi məhbusların dərhal azad olunmasını tələb edib.

Bir müddət əvvəl Kolesnikova hazırkı prezident Lukaşenkonun istefa verməsi tələbi ilə çıxış etmişdi. “26 illik vəhşətə son verilməlidir, o, ölkəni təcavüzdə boğub. Bu belə davam etməməlidir”-deyə bildirib.

Avqustun 13-də axşam Minskdə müvvəqqəti tədricxanada saxlanılanları azad etməyə başlamışdılar. Buraxılanlar güc strukturu nümayəndələrinin onları döyməsi nəticəsində bədənlərində olan çoxsaylı zədələri göstəriblər.

Xatırladaq ki, Belorusiyada artıq bir həftədən artıqdır ki, kütləvi etiraz aksiyaları keçirilir. Və OMON-la qarşıdurma davam edir. Onlar prezident seçkiləri zamanı Aleksandr Lukaşenko tərəfindən çağırılıb. Seçkilərdə Lukaşenko 80 faiz səs topalyıb.

Yenises.ru

Abbas Abbasovdan açıqlama - Eksklüziv
"Abbas Ababsovun həbs olunması xəbəri"nin yayılması ilə bağlı Abbas Abbasov danışdı.

Saytımza yaxınlarından aldığımız məlumatla kifayətlənməyib bir də bu xəbərə münasibəti Abbas Abbasovun özündən öyrənmək istədik.

Abbas müəllim bizimlə telefon əlaqəsində haqqında çıxan bu növbəti şaiyənin ona qarşı təxribat olduğunu dilə gətirdi.

“Mən artıq uzun illərdir nə aktiv, nə də passiv şəkildə siyasətlə məşğul olmuram. 72 yaşında 9 nəvənin babasıyam. Və bu çıxan xoşəgəlməz xəbərlər təbii ki, məni, ailəmi narahat edir. Heç bir əsası olmayan bu tipli xəbərlər suyu bulandırmaqdır”-deyə Abbas Ababsov bildirdi.

Abbas Abbasov onu da qeyd etdi ki, heç bir şeyə qarışmır, ailəsi, nəvələri ilə tədaüdçü həyatını yaşayır. “Adımı belə yalan –böhtan xəbərlərlə hallandıranlar da kimə və nəyə xidmət edir, onu bilmirəm”-bunları da xüsusilə vurğuladı.

Tünzalə Vəliqızı,
Moskva
15.08.2020



Abbas Abbasovun həbs olması xəbəri...  Eksklüziv
Gerçəkdir, yoxsa ehtimal... Eldar Həsənovun tutulması xəbərindən sonra gündəmə bir də Abbas Abbasovun həbsi xəbəri düşdü.

Bəzi Azərbaycan mediya qurumlarına istinadən xəbər ağızdan-ağıza gəzərək hər kəsin diqqətini çəkdi.

Moskvada yaşadığımı nəzərə alaraq dünyanın bir çox ölkələrindən mənə zəng edərək bu xəbərin doğru və ya yanlış olması barədə bir məlumatın olub-olmadığını soruşdular.

Abbas Abbasovun yaxınlarının verdiyi açıqlamaya görə onun həbs olması xəbəri təxribat xarakteri daşıyır.

“Abbas Abbasov həbs olunmayıb. Bu tipli xəbərlər vaxtaşırı mətbuatda ( "bilərərkdən və ya bilməyərəkdənmi" onu da yayanlar bilir) yayılır və növbəti feykdir”.

Saytımıza açıqlamasında Abbas Abbasovun yaxını belə söylədi.

Xatırladaq ki, bəzi saytlarda yer alan xəbər sonradan qaldırılıb.

YENİSES.RU

İsraildə  "Azərbaycana dəstək"  aksiyası keçirilib
"Qarabag Azərbaycanındır", "Şəhidlər ölməz, Vətən bölünməz", "Ermənistan təcavuzunə son" şüarları ilə İsraildə "Azərbaycan Evi " aksiya keçirib. Bu haqda tanınmış siyasi analitik Arye Qut Facebook səhifəsində məlumat verib.

Ermənistan təcavüzü pislənən aksiyada - Xocalı soyqırımını törədənlərin bu vəhşiliyinin cavabsız qalmasının nəticəsidir ki, onlar hələ də işğalçı siyasətlərini davam etdirməkdən çəkinmirlər. Dünya da bu haqsızlığa qarşı susur. Bizsə susmayacağıq. Hər kəsin duyması üçün haq səsimizi ucaldacağıq."-mesajı verilib.


Arye Qut yazıb ki, İsraildə yaşayan Azərbaycan əsilli soydaşlarımız Ermənistanın işğalıçı siyasətinə son qoyulması, onların cəzalandırılması tələbi ilə çıxış ediiblər. İsraildəki "Azərbaycan Evinin" təşkil etdiyi etiraz aksiyasında 500-600 nəfərə qədər adamın iştirak etdiyi bildirilir.


Arye Qutun paylaşımından sətirlər:

" Azərbaycan və İsrail dövlət bayraqlarının, Tovuz döyüşlərində həlak olan şəhidlərimizin şəkillərinin və müxtəlif şüarların nümayiş etdirildiyi mitinqdə çıxış edənlər Ermənistanın işğalçı və təcavüzkar siyasətini kəskin şəkildə pisləyiblər.

Çıxış edənlər Qarabağın Azərbaycan torpağı olduğunu bir daha bəyan edərək, Israil hökumətindən və dünya birliyindən Xocalı kimi dəhşətli soyqırımı törədən Ermənistanın ciddi şəkildə cəzalandırılması, Azərbaycan torpaqlarının işğaldan azad edilməsi, ölkəmizin ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün qətiyyətli addımlar atılmasını tələb ediblər."

Arye Qur iştirak etdiyi təbdirdən şəkillər də paylaşıb.

YENİSES.RU

İsraildə  "Azərbaycana dəstək"  aksiyası keçirilib
İsraildə  "Azərbaycana dəstək"  aksiyası keçirilib
İsraildə  "Azərbaycana dəstək"  aksiyası keçirilib
İsraildə  "Azərbaycana dəstək"  aksiyası keçirilib
İsraildə  "Azərbaycana dəstək"  aksiyası keçirilib
İsraildə  "Azərbaycana dəstək"  aksiyası keçirilib
İsraildə  "Azərbaycana dəstək"  aksiyası keçirilib


Kasıb balalarının əsgər çiynində dayanır bu dövlət !!!

YENİSES.RU

Avropa və Amerikada başlanan erməni təxribatının Moskva davamı
Siyasi müstəvidən küçə savaşına...

Restoranlar bağlandı-bir günlük

Moskva şəhər DİN cənub-şərq dairəsində toplanan yığıncaqda belə qərara alındı.

Nə baş verdi? Keçən günlərdə ermənilərlə-azırbaycanlıalr arasıdna artıq siyasi-səfirliklər qarşısında etiraz nümayiişlər ilə kifayətlənməyib onu küçə savaşında davamının sıçrayışları Rusiyanı alovlandırdı.
Elşən Qəni - 55  - Olduğu kimi görünən adam...

Tanınmış jurnalist, yazıçı-ssenarist
Elşən Qəniyevin 55 yaşına dost sözü

… Deyirlər, hər bir insan həyatda öz taleyini yaşayır. Zaman isə hər kəsə qiymət verməyi bacaran müəllim rolunda çıxış edir. Xoşbəxt o insandı ki, zamanın süzgəcindən keçir, işlədiyi hər yerdə xoş təəssürat yaradır, insanların sevgisini qazanır, sədaqətli dostluğu və öz sahəsində peşəkarlığı ilə seçilir, müəyyən iz qoyur. Tanınmış jurnalist, qələm dostumuz, yazıçı-publisist, ssenarist Elşən Qəniyev (Elşən Qəni) də məhz belə yaradıcı insanlarımızdandır.

Bu böyük qəlbli peşəkar qələm adamının və eyni zamanda, fədakar insanın imzası ilə tanışlığım tələbəlik illərindən – BDU-nin tələbəsi olduğumuz 1983-cü ildən başlanır.

****

Elşən mənim üçün çox dogma, əziz bir insandı. Ona görə yox ki, həmkarıq, ikimiz də Bakı Dövlət Universitetinin jurnalistika fakültəsini bitirmişik, eyni azman müəllimlərdən həyat və peşə dərsləri almışıq, uzun illərdi eyni sahədə işləyirik, xoş gündə, çətin məqamda hər zaman bir-birimizə arxa-dayağıq. Yox, təkcə bu deyil...
Elşən 55 il əvvəl Ucar rayonunun Qazyan kəndində ziyalı, nurlu bir ailədə dünyaya gəlib. Ucar... İsmayıllı... Ulu Şirvanın hər iki məkanı hamımız üçün Azərbaycanın bir parçası kimi doğmadı, əzizdi. Amma bizim üçün ikiqat doğma, ürəyimizdə məxsusi yeri olan şəhərlərdir. Doğulduğumuz yurd yeri kimi ruhən bağlandığımız bu rayonlar bizim üçün müqəddəsdi, fərqli bir məkandı. Spesifik evləri, dalanları, küçələri, məhəllələri, məscidləri, təbiət guşələri hər an gözlərimizin önündədir. Allah adamı olan, hədsiz dərəcədə saf, ürəyigeniş, mehriban, yanımcıl sakinlərinin də sözlə ifadə olunmayacaq dərəcədə yeri var ürəyimizdə...
***
Elşən Qəninin tərcümeyi-halından:

1982-ci ildə Qazyan kəndindəki Nizami adına kolxozda kolxozçu kimi ilk əmək fəaliyyətinə başlayıb. 1983-cü ildə o zamankı Azərbaycan Dövlət Universitetinin, indiki Bakı Dövlət Universitetinin jurnalistika fakültəsinə (qiyabi) daxil olub. 1984-1986-cı illərdə Rusiyanın Çita vilayətində Sovet ordusu sıralarında xidmət edib. Orduda nümunəvi xidmətinə görə o zamankı SSRİ-nin Müdafiə Nazirliyi tərəfindən “Əla hərbi inşaatçı” döş nişanı, qiymətli hədiyyələr, eləcə də ÜİLKGİ MK-nın laureatı adına layiq görülüb. 1986-cı ildə Sovet ordusundan tərxis olunduqdan sonra Ucar rayonunun “Nizami” kolxozunda komsomol komitəsinin katibi işləyib.

E.Qəni 1987-ci ilin oktyabr ayından 1991-ci ilin avqust ayına kimi Ucar rayonunda çıxan “Yeni söz” qəzetində Yerli radio verilişlərinin diktoru, Teletaypçı müxbir, kiçik ədəbi işçi, ədəbi işçi, müxbir və kənd təsərrüfatı şöbəsinin müdiri vəzifələrində çalışıb. O, daha sonra 1991-ci ilin avqust ayında Azərbaycan Həmkarlar İttifaqları Konfederasiyasının orqanı olan “Ülfət” qəzetinə işə dəvət olunub və 1992-ci ilin avqust ayına kimi orada müxbir vəzifəsində işləyib.

Elşən Qəni 1992-ci ilin avqust ayından 1994-cü ilin fevralına kimi Ucar rayon İcra Hakimiyyəti başçısının köməkçisi və müavini vəzifələrində çalışıb. 1994-cü ildən 2000-ci ilə kimi təsərrüfat fəaliyyəti ilə məşğul olub. “Rəmzi” Kəndli fermer təsərrüfatının və “Rəmzi İstehsalat ticarət firması”nın təsisçisi və direktoru olub.

2000-ci ildən 2003-cü ilə kimi ”Şirvanın səsi” MMC-ni təsis etməklə, eyni adlı regional qəzetin baş redaktoru vəzifələrində çalışıb.

2003-cü ildən 2010-cu ilə kimi Rusiya Federasiyasının Moskva şəhərində yaşamaqla biznes fəaliyyəti ilə məşğul olub.

E. Qəni 2010-cu ildən 2014-cü ilə kimi Bakı şəhərində yaşamaqla təsisçisi və baş redaktoru olduğu “Demokrat” qəzetində çalışıb.

2014-cü ildən müstəqil jurnalist kimi fəaliyyət göstərir. Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvüdür.

Ailəlidir, Rəmzi və Türkay adlı iki övladı var.

***

Hər dəfə Elşənlə həmsöhbət olanda böyük Mövlananın bir məşhur düsturunu xatırlayıram: Comərdlikdə “axar su”, əsəbdə “ölü”, təvazökarlıqda “torpaq”, ünsiyyətdə “dəniz” kimi ol, və nəhayət, “ya olduğun kimi görün, ya da göründüyün kimi ol”. Elşən “olduğu kimi görünən, göründüyü kimi olan adam”dır. Olduqca təmkinli, az danışıb çox iş görən və öz işini sevə-sevə görən Elşən təmənnasız, iddiasız, halal, sadə, zəhmətkeş bir jurnalist ömrü yaşayıb və yaşayır. Çox uzun olsun bu ömür...
Həyatda Elşən kimi qaynar, ünsiyyətcil insanlara çox az rast gəlmişəm, o, ilk dəfə gördüyü adamla ilk ünsiyyətdcə dostlaşa bilir, bir az sonra isə uzun illərin dostları kimi ayrılırlar və bu görüş heç zaman unudulmur. Şirin danışığı, duzlu, məzəli söhbətləri ilə hamıda özünə qarşı rəğbət hissi oyada bilir. Onun güclü yaddaşına isə ancaq həsəd aparmaq olar. Hərdən 30 -35 il əvvəllərdə olmuş hadisələrdən, birgə görüşlərdən bəhs edəndə elə xırda detalları xatırlayır ki, adam onda olan dəmir yaddaşa heyrət edir.

55 yaş isə... Deyəsən, çox tez gəldi. Neyləməli, artıq vaxtla, zamanla ayaqlaşmaq olmur, vaxt yel qanadlıdı, “uçur”, bizə ancaq onun arxasınca baxmaq qalır. Amma 55-i yola salmaq, şübhəsiz ki, çox xoşdur Elşən üçün. Çünki illəri havayı xərcləməyib. Qazandığı mövqe və hörmət, “olduğu kimi görünən, göründüyü kimi olan adam” kimi tanınıb qəbul edilməsi, gözəl ailəsi, övladları, ... Ən vacib olanı bax, budur, məncə...

***

Elşən Qəni olduqca səliqə-sahmanlı, səbrli, təmkinli, tədbirlidir. Vəzifədə işlədiyi dövrlədə doğulduğu bölgəni, adamları yetərincə tanıyıb, hər kəslə “öz dili”ndə, səviyyəsində danışıb. İstər ucqar kənddə sadə zəhmət adamı, yaxud yaylaqda çoban olsun, istərsə də rayon mərkəzində, şəhərdə müəllim, qulluq, vəzifə sahibi olsun, fərqi yoxdu, hamısı ilə ünsiyyət, işgüzar münasibət yarada bilib. Elşən tələbkar olduğu qədər də qayğıkeş və diqqətcil olub. Yüksək mədəniyyəti, mərifəti, insani keyfiyyətləri adamlarda xoş ovqat yaradıb. Həmişə kabinetinin qapısı onların üzünə açıq olub. Özü də tez-tez yerlərə gedib, camaatın dərd-sərinə qalıb, irili-xırdalı problemlərinin həllinə çalışıb, köməyini əsirgəməyib.

Xoşuma gələn xüsusi bir cəhəti ilə də xatirimdə qalıb Elşən Qəni – bu da onun maaarifçilik fəaliyyəti, maarifçilik missiyasıdır! Maarifçiliyinin məqsədi isə xalqa təmənnasız xidmət etməkdir.

Heç şübhəsiz, Elşən Qəninin yaradıcılıq fəaliyyəti daha böyük söhbətin mövzusudu. Ancaq 55 ilin hesabatında az da olsa, bəhs etmək pis olmaz məncə...
Yaşadığı illərdə bir sıra mətbuat orqanlarında “Azadlıq hökmü” adlı povesti, “İki tale” hekayəsi, onlarca publisistik məqalələri dərc olunub. “Ağarəhim yaradıcılığının özəllikləri” adlı monoqrafiyası çap olunub.

Yazıçı-ssenarist Elşən Qəni həmçinin “Xalqa həsr olunmuş ömür” (2016-cı il), “Səngərdə açılan səhər” (2017-ci il), “Ruhum sözümdür” (2017-ci il), “Qəhrəman Tərtər” (2018-ci il), ”Zirvəyə doğru” (2018-ci il), “Sumqayıt-Xəyalların gerçəkləşdiyi şəhər” (2018-ci il), “Zirvədən zirvəyə” (2018-ci il), “Qələbəyə gedən yol-Müsüslü döyüşləri” (2018-ci il), ”Vətən üçün yaşanmış ömür” (2019-cu il) sənədli filmlərinin müəllifidir.

Bütün bu əziyyətlərinin, yuxusuz gecələrinin nəticəsi kimi, mətbuatda çoxillik səmərəli fəaliyyətinə görə 2012-ci ildə Azərbaycan jurnalistlərinin “Qızıl qələm” mükafatı laureatı adına layiq görülüb.
***

Yazıçı-ssenarist Elşən Qəninin 55 illik yubileyi ilə bağlı, onun şəxsiyyəti, publisistik fəaliyyəti və bədii yaradıçılığı haqqında danışmaq ürəkaçandır. Elşənin yaradıcılıq spektri o qədər geniş və çoxşaxəlidir ki, onu xarakterizə etmək üçün təkcə ədəbiyyatşünas olmaq azdır, mənə elə gəlir ki, digər sahələri də bilmək gərəkdir. Sirr deyil ki, Elşən bəzi həmkarlarından fərqli olaraq, sözün həqiqi mənasında, cəmiyyətdə geniş tanınan, sevilən və hörmət bəslənilən ziyalıdır. O, jurnalist kimi də nüfuz qazanıb, publisist kimi də qəlblərə yol tapıb, ssenarist kimi də vaxtilə çəkdiyi filmlərdən tamaşaçıların sevimlisinə çevrilib, nəhayət, yetkin vətəndaş kimi də özünü təsdiqləyib və s. Hesab edirəm ki, çoxsahəli yaradıcılıq istiqamətlərində peşəkarlıq nümayiş etdirməyin kökündə iki vacib şərt dayanır: İstedad və zəhmət. Əgər bunlar olmasa, yaradıcı insan məqsədinə çata bilməz. Elşən Qəninin xoşbəxtliyi və uğurlarının səbəbi ondadı ki, ona Allah tərəfindən istedad bəxş edilib. Nəzərə alsaq ki, Elşən istedadı zəhmətdən güc alır, bu zaman onun uğurlarının səbəbi bizim üçün tam açıqlanar…

***

Saçlarımın rəngindədi gödəkçəm,
yarı bozdu, yarı qara, yarı ağ.
Təbiət öz saydığını sayacaq.
bir ömrün fəsilləri qarışmış, -
Yarı yazdı, yarı payız, yarı qış.


Uzaqdımı, yaxındımı mənzilim,
mən dağ qalxdım dağı aşan kimiyəm.
Dünya gördüm, dünyalaşan kimiyəm;
bələd oldum hər üzünə həyatın,
Gecəsinə, gündüzünə həyatın.


Bir az möhlət istəyirəm ömürdən,
nə qədər ki, bu dünyada biz varıq,
bu dünyanı yaşadarıq, yaşarıq, -
sən olarsan, mən olaram – ikimiz.
Həyat şirin, dünya gözəl, sən əziz...


İstər lirik, istərsə də epik səpkili əsərlərində həyat həqiqətlərini yüksək bədii həqiqət səviyyəsinə qaldırmağa qadir olan qüdrətli sənətkarımız Nəriman Həsənzadə bu gözəl şeirə müəlliflik edəndə elə bil dostumuz Elşən Qənini nəzərdə tutub. Çünki Elşənin sinəsində həmişə azərbaycanlı ürəyi döyünür…

İnsan Allahın ona bəxş etdiyi ömrü şərəflə yaşamaq üçün bu dünyaya gəlib və bu şərəfi daşımaq insanın adi borclarından biridir. Həmçinin, insanın içində daim bir ölməzlik arzusu, əbədilik istəyi də var. Həyatda həm şərəflə yaşamaq, həm də ölməzlik qazanmaq səlahiyyəti isə sənət adamlarının, sənətkarların çiyninə düşən yaradıcılıq yüküdür... Elşən Qəni bu yükü çiynində şərəflə, ləyaqətlə və bacarıqla daşıyan ziyalılarımızdandır.

Hərdən adama elə gəlir ki, “insanı ölümsüzliy”ə qovuşduran “dirilik suyu” elə sənətin bulağından axan büllur, saf, bütün könüllərin yanğısını söndürən “dirilik suyudur...” Və belə bir “dirilik suyu” bulağı Elşən Qəninin çoxsahəli yaradıcılığı ilə sevdalanan könül bulağından 55 ildir ki, axmaqda, çağlamaqdadır...

Kim nə düşünür-düşünsün, yaradıcılıq, düşüncə, jurnalistin – yaradıcı insanın həyatından, tərcümeyi-halindan keçən işıqlı, nurlu bir yoldur. Elşən Qəninin yazıçı-jurnalist şəxsiyyətində sözə sahib çıxan kəslərin işığı, nuru var. Əsrlər boyu böyük şəxsiyyətlərdən, ustad sənətkarlardan, həmyaşıdlarından, qələm dostlarının hərəsindən bir zərrə qopub onun yaradıcılıq şəxsiyyətinə hopan bir işıq. Bir nur...Və bu, hər kəsə nəsib olmur.

Belə baxanda, onun bir insan və jurnalist kimi həyatını nəzərdən keçirəndə Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü, “Qızıl qələm” mükafatı laureatı Elşən Qəninin çox xoşbəxt bir jurnalist olduğunu görürük.

Bəli, çoxlarına nəsib olmayan şərəfli bir ömür yaşayır Elşən Qəni…

Bu gün hörmətli dostum, qardaşım Elşən Qəni yaradıcılığının ən gözəl çağlarını yaşayır. Yaşı 55-ə çatsa da, ürəyi hələ ki, cavandır. Yaşamaq eşqi, yazıb-yaratmaq əzmi aşıb-daşır. Onun yaradıcılığı yuxarıda qeyd etdiyim kimi hərtərəfli və zəngindir.

Sonda Elşən qardaşıma 100 il ömür arzulayıram ki, hələ uzun illər uca Allah tərəfindən ona bəxş edilmiş istedadı onun yaşayıb-yaratmaq eşqindən, yaradıcılıq əzmindən, cəfasından və zəhmətindən güc-qüvvət alsın və bizi yeni-yeni əsərlərilə sevindirsin.

Uzun ömür və yaradıvcılıq uğurları arzusuyla

Daşdəmir ƏJDƏROĞLU

Bildiyim  kimi deyil -- Mətbuat -145
Bu günə bu gündən heç nə yazammadım. Epistolyar üsluba öyrəşmiş, yazdığımın redaksiyada süzgəcdən keçirilib “səhifəyə qoy” -redaktor "əmri" olmayanda məsuliyyət məsul olmur.

145 il əvvəl vəsait qıt, düşüncə, ideologiya zəngindir. Bu gün vasitə və vəsait hər evdə var... Bu peşəyə sahiblik edənlər də... Tik-Tok-da, Facebook-da. Kütləvilik anlayışının tərsindən anlayanlar üçün yazan çox, oxuyan yox... Oxunaqlı olması da ssensasiyaya hesablı. Yazıdığının “əmsalı” mətnin sonundakı hesablayıcıya – sosial şəbəkələrdəki baxış sayına görə müəyyənləşir.
Marqarita Simonyandan  Ermənistan hökümətinə qarşı sərt  reaksiya
Əcdadlarınızı doğrayan yanıçarlar astanadadır. Siz Krımı hələ də Rusiyanınkı kimi tanımamısınız.

Rusiyaya az qala yalvarış şəklində "Siz etsəniz də, onlar etməz"- vurğusuyla Ermənistanın Zaqafqaziyada özünü çıxılmaz duruma saldığını kəskin pisləyib.

RT- media rəhbərinin Telegram kanalından özünkülərə etdiyi sitəm diqqət çəkmndir.
MƏMMƏD İSMAYIL--- Bu vuruş haqq vuruşu, bu savaş haqq savaşı

Bu Vәtәnın nәyi var azı-çoxu döyüşәr,
Dağı, daşı, torpağı, varı, yoxu döyüşәr.
Neçә şәhid iğidin nakam ruhu döyüşәr,
Bir әskәrә çevrilәr burda hәr mәzar daşı,
Yetәrki ayağa qalx, sәn başla bu savaşı.

General-mayor Polad Həşimov, polkovnik İlqar Mirzəyev və daha 5 hərbçi şəhid olub - SİYAHI
Azərbaycan Ordusunun general-mayoru Polad Həşimov qəhrəmancasına şəhid olub.

Azərvaycan mediyası xəbər verir ki, bunu cəbhə bölgəsində jurnalistlərin suallarını cavablandıran Müdafiə nazirinin müavini, general-leytenant Kərim Vəliyev deyib.

"İki sutka ərzində düşmənə sarsıdıcı atəş zərbələri endirilmişdir. Düşmənin 100-dək canlı qüvvəsi məhv edilib, çoxlu sayda texnika, döyüş texnikası, nəqliyyatı mühüm obkeytlər darmadağın oilunub və məhv edilib. Bu gün səhər saatlarında döyüş zamanı Azərbaycan Ordusunun general-mayoru Polad Həşimov və polkovnik İlqar Mirzəyev qəhrəmancasına şəhid olub", o bildirib.

Düşmən hücumunun qarşısını alarkən döyüşdə Azərbaycan Ordusunun aşağıdaları çəkilən hərbi qulluqçuları da şəhid olub:

1) Mayor Əhmədov Namiq Hajan oğlu

2) Mayor Novruzov Anar Gülverdi oğlu

3) Gizir Zeynallı ilqar Ayaz oğlu

4) Gizin Babayev Yaşar Vasif oğlu

5) Müddətdən artıq həqiqi hərbi xidmət hərbi qulluqçusu əsgər Mustafazadə Elçin Arif oğlu

YAD ET MƏNİ..
Vəqta ki, keçər bu leyli-zülmət,
İşraq edər əxtəri-həqiqət,
Elm ilə ziyalanar bu millət,
Qalxar bu təəssübü cəhalət,
Surət hamı ruh olar, məani,
Aləm hamı eşq olar, məhəbbət,
Ey dərk edən ol gözəl zəmani,
Qıllam sənə iştə bir vəsiyyət!
Yad et məni, qaibanə yad et!


Abbas Səhhət
ELEGİYA
Ömür gün yoldaşım Fatma xanımın əziz xatirəsinə ithaf edirəm


Nurlana Həşimovanın hekayəsi əsasında Ruhəngiz Hacıyevanın ssenariləşdirdiyi “Qaşıq” filmində hadisələr Azərbaycanın bir kəndində cərəyan edir. Filmin quruluşçu rejissoru Müşfiq Balayevdir.

Bu gündən dünənə uzanan keçmişin bir parçası əks olunan “Qaşıq” adlı qısametrajli bədii filmdə müharibə adlı kabusun insanları bir qaşıq ümidə həsrət qoyduğundan söz açılır.

“Neçə illər ötüb gərəsən, amma sən o qaşıq səslərini unuda bilmirsən...” - Sonda filmin qəhrəmanı Musanın dilindən səslənən bu ifadə ilə müəllif səni başlanğıca götürür. Mənə elə gəlir ki, “Qaşıq” filminin kilid nöqtəsinə açarı burada axtarmaq lazımdır.

Müharibənin üstündən əsrin 3-də biri qədər zaman keçib. Amma onun yaşatdığı vəhşət hələ də yuxularda bizi təqib edir, yaxamızı buraxmır...


Alman façizminə, rasizmə qarşı birgə savaşdığımız müharibənin çoxmillətli sövet ailələrində açdığı yaralar hələ də qapanmayıb. Lakin birgə-bərabərliyin hökm sürdüyü sovet cəmiyyətində -iki uşağın timsalında müəllif bu bərabərliyi pozur. Buna misal ilk baxışdan gözə çarpan uşaqların birinin arıq və digərinin kök olmasıdır. Və ocağında xaşıl bişən ananın “yeməyini yeməyə gəl” çağırışı ilə digər ananın buna susması həmin fikri təsdiqləyir. Müəllifin tamaşaçıya verdiyi mesaj budur.

Qaşıq. Bir evdə-həm də xaşıl olan evdə qaşığın olmaması inandırıcı deyil. Fikrimcə müəllif bilərəkdən tamaşaçının diqqətini istər-istəməz qaşığı bəhanə edib Musaya xaşıl vermək istəməyən Məsmə xalaya yönəldir..

Bəli. Müharibədə hər kəs – necə deyərlər süddən çıxan ağ qaşıq olmayıb. Aralarında Məsmə kimiləri də vardı-deyə razılaşmaq istəsən də...

Burda məntiq pozulur, məncə. Azərbaycan qadını, anasının, daha da irəli getsək, bir tikə loxmasını qonşusuyla, dostu ilə bölməyə tərəddüd etməyən bizi-mənəvi dəyərlərimizi ağır töhmət altında buraxmağa müəllifi vadar edın nədir? Nə demək istəyir?

Azərbaycanlı olaraq müharibənin kimsəsiz buraxdığı başqa millətlərin uşaqlarına sahib çıxan analarımıza qarşı - Məsmənin qoyulması hiddət doğurandır. Yenə beynini bir müəmma qurcalayır. Əcəba Məsmə bizimki deyilmi?

Filmin rejissor isə işi o dövrü əks etdirməsi baxımından uğurlu alınıb. Bizə sovet kinomotoqrafiya məktəbini xatırladır. Rüstəm İbrahimbəyov, Rasim Ocaqov məktəbinin izi görünür. Təbii ki, Gəncə məktəbinin Adil İsgəndərov, Mehdi Məmmədov, Əllədin Abbasov kimi kino karifeylərini də xatırlamaq yerinə düşəndir.

Filmin rejissoru Müşfiq Balayevin bir müddət Rusiyada fəaliyyətini də nəzərə alsaq bu professionallığı naxışlayan cizgilər aydın olur.

Azərbaycanın qərb paytaxtı Gəncə yaxınlığında bir kənd, yay fəsli , bir tərəf daşlıq, digəri saralmış susuz zəmi və tənha uşaq-remarkaya söz yox. Müharibənin yaşatdıqlarını təzadlarla əks etdirən kadrlar sanki sözü sıxışdırır, “səssiz film” təəssüratı yaradır. Personajları dilləndirmədən televiziyanın səsini qısıb filmə səssiz baxsan bir şey qaşırmazsan. Personajlar arasında keçən dialoqları təxmin edə, onların yerinə danışa bilərsən. Yəni bu qədər, amma bəsit deyil.

Olmuş həyat hekayəsi əsasında çəkilən filmdə bütöv bir tarixə baxış, bir nəslin faciəsi yaşanır. Bu əslində obyektivin kiçik pəncərəsindən geniş dünyaya açılmaq istəyinin haqqını verib- deməkdir.

Ssenari qısa mətnində müharibə leksikonu üçün xarakterik olan bütün kəlmələr bu kiçik sənədli-bədii parçada tamlığı ilə əksini tapıb. “Güllə”, “qara kağız”, “ölüm”, “aclıq”, “solğun, miskin həyat...” Bir-birinin ardınca sıralanan kadrlarda bu kabusun vəhşətləri iki uşağın, iki ailənin timsalında – rəngiz şəkildə gözümüz önündə sərgilənir. Bu tabloda yayın günəşi belə həyatın bənizini soldurub ...

Müəllif qanlı-qadalı müharibənin gətirdiyi səfalət, ölüm adlı gerçəklyin fonunda tənha xarabazar evdə uşaqlığı yeyilmiş yaşlı Musanın yaddaşından o illərin silinməməsinin səbəbini tamaşaçının ixtiyarına verir. Bu tipli sonluqlar dünya kinosu təcrübəsində var və düşündürücüdür.

Müharibənin qaşıq səsindəki əsk-sədası bizi hara götürür? Sovetlər dönəmində savaşdığın müharibədə verdiyin itkilərin əvəzində xoşbəxt, firavan həyata qovuşmamaq ümidsizliyinəmi? Yoxsa hər yerə basdırıan gülləylə bir ümidin gömülməsinəmi?

Musa niyə “gedim qaşıq gətirim” - deyil, “Mən qaşıq taparam” deyir. Çünki itirdiyin yerdə hər zaman bir tapmaq ümidi var...

Tünzalə Vəliqızı
Moskva
Tarix : 5-09-2018, 21:11
Məmməd İsmayıldan yeni poema - Sən məni dünyaya gətirdin, ana...
Haçansa "Bircə ana-vətəndi, yerdə qalanı qürbət" misralarını yazmışdım. Qocalıqdandır, qürbətdəndir, bilmirəm, anam tez-tez yadıma düşür və düşdüyü anda da başlayıram balaca uşaq kimi hönkür-hönkür ağlamağa. O talesiz qadın bu dünyaya niyə gəlmişdi, gəlişinin məqsədi nəydi, nə gördü, nə yaşadı? Ömrün 22 yaşında dul qalan, saçının birini ağ, birini qara hörüb min zülm, zillətlə tək oğlunu böyüdən, sonunda da yeddi arzusundan birinə çatmadan dünyadan köçən bir ana düşünün. Bulaqlar başında, çaylar üstündə günəşli günlərdə, ayqaranlıq gecələrdə tək oğlu üçün göylərə əl açıb dualar edən, yerdə iki qabarlı əlindən, göydə Allahından başqa kimsəsi olmayan bu ananın, bu çilələrin əvəzində gördüyü nə oldu?

Ağ gün görmədiyindən də yaşının əllisində bədənində ağrımayan yeri qalmamışdı. Neçə dəfə Bakıda həkimlərə göstərmək istəmişdim, amma hər dəfəsində müxtəlif bəhanələrlə getmək istəməmişdi. Hətta teleqram vurdurub təcili kəndə gəlməyimi istədiyi vaxtlar da olmuşdu. İşim başımdan aşsa da, hər çağırışına qoşa-qoşa getmişdim. Amma gəldiyimi görəndə əvvəlki kimi ayağa qalxmış, gözaydınlığına gələn qonum-qonşulara: - Ay qız, vallah, canım elə bil bu gədəyə bağlıdı, ağrım-acım o gələn kimi yox olub gedir, - deyirdi. Bir-iki gün keçdikdən sonra "hazırlaş, gedək" deyəndə: - Ay anan sana qurban olsun; işim-gücüm tökülüb qalıb, mən getsəm, bə onları kim görəcək, bu qışın qış vaxtı hara gedim, qoy yaz gəlib istilər düşsün, onda gedərik, - deyib araya söz salardı. O zamanlar gəlişimə evin daşı-divarı da gülər, qazanı ocaqda, çayı dəmdə olardı. Amma bu dəfə - "gəlsin məni Bakıya aparsın" deyə dalbadal ismarışlar göndərirdi. Mən yolu yomrulmuş isə günü-günə satdıqca, anamdan gələn təkidli xəbərlər də davam edirdi, axırda vaxt tapıb gedəndə isə belə bir ümidim olurdu ki, anam yenə məni görən kimi sağalıb ayağa qalxacaq. Amma yox, bu dəfə belə olmayacaqdı.

Və biz ana-bala ilk dəfə idi ki, birlikdə uzaq səfərə çıxırdıq. Əvvəllər belə səfərləri nə qədər arzulamışdım. Onda hələ imkanlarımla arzularım yeni-yeni örtüşməyə başlayırdı... Hardan biləydim ki, bu səfər ilk olduğu kimi, həm də birlikdə çıxdığımız son səfər olacaqdı, sən saydığını say...

Anamı Respublika xəstəxanasının soyuq divarları arasında tanrıtanımaz həkim və tibb bacılarının ümidinə buraxacaqdım. Dünyanın ən gözəl paltarlarını tikən, dünyanın ən ləziz xörəklərini bişirən, toy-düyünlərin ən gözəl rəqs edəni, yas yerlərinin ağılarıyla daşı belə ağladan anamın səhərdən-axşama yol çəkən gözləri xəstəxana qapılarında qalmışdı. Ömrünü dağda-daşda, bağda-bağçada keçirən anam xəstəxana divarlarına sığışmırdı. Bu xəstəxana, dərman qoxuyan otaqlardan quş olub, qoyub gəldiyi kəndə-kəsəyə, inəyinin, it-pişiyinin, toyuq-cücəsinin yanına qayıtmaq istəyirdi. İlk dəfə idi ki, gələn yazı bulaq başında, çay kənarında çəmən güzarında yox, şəhərdə, xəstəxana divarları arasında qarşılayırdı. Burdan - beşinci mərtəbədən boz ayın bozbulanıq yaz səmasından başqa görünən bir şey yoxdu. Büsbütün iştahdan kəsilmişdi. Aradabir qadın iş yoldaşlarımın gətirdiyi ev yeməklərindən başqa xəstəxana bişmişlərinə dilini də vurmurdu. Arada meylinin çəkdiyi istilik pomidoru idi ki, onun da hər yerindən ağrı fışqıran vücuduna ziyandan başqa xeyri yoxdu. Təhlillər göstərəcəkdi ki, kənd imkansızlığından böyrəklərinin ikisi də sıradan çıxıb. Ayqaranlıq gecələrdə ətəyini dəstələyib dizinə qədər soyuq suların içində yalnız özünün deyil, qonşu qadınların da qarğıdalılıqlarını sulayan və 22 yaşından məhəbbət vərdişlərini vücudunun dərinliklərinə gömüb namus ocağına çevrilən bir qadının böyrəkləri, əlbəttə, çürüməli idi.

Çıxılmazlıq içində vurnuxurdum. "Atası olmayanların atası Allahdı" - deyirlər. Hər dəfə ölüb-itməz Respublika xəstəxanasının binasına yaxınlaşanda üzümü bozbulanıq aprel göylərinə tutub ona - Allaha yalvarır, bu dəfə də mənə kömək etməsini, anama şəfa verməsini istəyirdim.

İndi vaxt-bivaxt göz yaşı axıtmağımın iki əsas səbəbinin olduğunu düşünürəm: birincisi, xəstəxanaya ilk gəldiyində qonşu palatada yatan hansı qadınsa, - bu həkimlərdən bir şey çıxan deyil, beş-on manat ver, sənə dua yazdırım, - demişdi. Mən başsız da həkimlərə inansın deyə, o beş-on manatı anama verməmişdim: "Ana, nə baxırsan o qadının sözünə, sənə xəstəxananın ən yaxşı həkimləri baxır", - demişdim. (Əslində, dediklərim doğru idi, onda mən Azərbaycan televiziyasının "Elm və həyat" şöbəsində işləyirdim və o zamanlar üçün ünlü "Sağlamlıq" proqramı da bizim şöbədə hazırlanırdı, anamı müalicə edənlərin hamısı tanışdı) sən onlara inan, falçıya, duaya yox. İkincisi isə anamı xəstəxana küncündə tək-tənha qoyub 2 gün Zuğulbaya gənc şairlərin respublika müşavirəsinə getmişdim. Guya o müşavirəyə getməsəydim, dünya dağılardı. Qayıdanda anamı pis vəziyyətdə görəcəkdim. Palata yoldaşı rus qadın öz dilində mənə professorların anamın vəziyyətinin kritik olduğunu çatdıracaqdı: - Vicdanın olsun, - deyirdi rus qadın, - heç olmasa, yalandan da olsa, anana ümid ver, anan - "ölsəm də dərdim olmazdı, bilsəm, oğlum kiminlə evlənəcək, gəlinim kim olacaq" - deyir.

Yadıma düşdü ki, 3-4 gün əvvəl anamın yanına tez-tez gələn iş yoldaşım qızı soruşmuşdu, mən də: - Ana, sənin ki, saçı kəsik şəhər qızlarından xoşun gəlmir, - dəyəndə - saçı kəsik olanda nolar, elə demə ey, süd əmmişin birinə bənzəyir, cavabını vermişdi. İndi fərq edirdim ki, anam canında olanı professorlardan da yaxşı bilir, yoxsa iş yoldaşım qız haqqında tanımaza-bilməzə bu xoş sözləri deyərdimi? Başqa bir gəlin seçiminə zamanının qalmadığından, gördüyü şəhər qızından yapışmaq istəyirdi bu.

Həkimlər anamın xəstəxanada qalmasının gərəksiz olduğunu ölüm hökmü kimi üzümə oxuyacaqdılar. Mən də öz yanımdan canımı dişimə tutub anama sadəlövhcəsinə yalanlar uydurmağa çalışacaqdım. Burda "Bilən söyləməz, söyləyən bilməz" kəlamı yerinə düşür. Anam şübhələnməsin deyə (həm də rus qadının təlqini ilə), söhbəti iş yoldaşım, şəhərli qızdan salacaqdım: - Ana, həkimlər deyirlər, biz burada əlimizdən gələni etdik, yaz ağzıdır (1969-cu ilin may bayramı mənim vay bayramımın başlanğıcını hazırlamaqda idi...), xəstəni kəndinizə aparın, orda - təmiz havada müalicəsini davam etdirsin, payızda yenidən gələrsiniz. Və bir halda ki, şəhərli qızdan xoşun gəldi, tez sağal ki, elçiliyimə özün gedə biləsən.

Ümidli sözlərimin qarşılığında anamın cavabı amansız olacaqdı: - Bilirəm, ağlama desəm də, dözməyib ağlayacaqsan, amma ağlasan, dost-düşmən içində ağlama, enib bağımızda ağla. Sonra yanımda dayanan oğlanı əmimoğlu Qoca bilib: - A Qoca, Məhəmmədin qardaşı yoxdu, onu yasda tək buraxma, yaxşımı? - deyib kövrələcəkdi.

Mənə göstərdiyi o mat vəziyyəti, Allah kimsəyə göstərməsin.

...Ayqaranlıq gecə idi. Qatar qaranlığı yara-yara Tovuza - sabaha doğru yol başlamışdı. Guya mənə yollarda kömək etmək üçün gedən adam kupenin yuxarı yatağına başını qoyan kimi xoruldamağa başlayacaqdı... Ana-bala dərdimizlə baş-başa qalmışdıq. Yollarda isə sükutu qarşı-qarşıya gələn, bir-birini salamlayan qatarların fit səsləri pozurdu. Sanki bir-biriləri ilə hal-əhval tuturdular: - Yatmamısan ki? - Yox! - Bəs sən necə? - Mən də yox!



Qatar pəncərəsindən kupeyə düşən işıq zolağı anamın bürüşmüş, solğun və yorğun sifətini aradabir işıqlandırırdı... Elə bil buluddan Ay çıxıb-batırdı. Doğrudanmı, doğmadan-doğma olan bu əziz sifət yoxluğa gömüləcək, birdəfəlik silinib gedəcəkdi. O gecə qatarında, o qəm karvanında olub-keçənləri bir-bir xatırlamağa başlamışdım. Ağlıma elə hadisələr gəlirdi ki, adi günlərdə başım çatlasa da, onların heç birini xatırlaya bilməzdim. Anam oruclu ağzının duaları və yalvarışları ilə məni neçə dəfə ölümün pəncəsindən qurtarmışdı. Mənimsə yalvarışlarım kupe divarlarından uzağa gedə bilmir, Allaha ulaşmırdı, Allaha ulaşmadığından da anama kömək olmurdu. Görünür, Allah yalnız müqəddəslərin sözünü eşidir, günahlı bəndələrin yox... Fikirləşirdim ki, indi, budur, bu gecə qaranlığında dərd yumağına dönən anam, həqiqətən də müqəddəs adamdı. Bəlkə elə bu müqəddəsliyinə görə də Allah onun dualarını, yalvarışlarını hər zaman eşitmişdi. Taqəti tükənən, halı pərişan, həyat ümidi büsbütün tükənən anamla baş-başa qalmışdıq... Qatar tez-tez dartınır, silkələnir, anamın onsuz da ağrıyan canını daha da ağrıdır. Kupelərin birində marığa yatan ölümə görünür, lokomotivin də gücü çatmırdı, çatmadığına görə də dartınmağında idi. Anam mənə hiss etdirməməyə çalışsa da, can hayındaydı. Çürüyən böyrəklə Bakıdan Tovuza takkatak gedən on iki saatlıq qatar yolunu get, görüm necə gedirsən.

Bu sətirləri bilmirəm necə yazım və bilmirəm başıma haranın daşını töküm. Tez-tez ayaqyoluna getmək istəyirdi, istəyirdi, amma öz doğduğundan utanırdı anam. Ölüm hələ yaxın düşməmişdi o ilahi analıq, qadınlıq hissinə. Nə ayaqyoluna getməyə taqəti qalmamışdı, nə də oğlundan utandığından bələdçi rus qadının kupəyə gətirdiyi...Yaxşı ki, o bələdçi rus qadını vardı...

Öz ayağıyla getdiyi Bakıdan salacada qayıtmışdı anam. Qohum-qonşular başına yığışmışdı. Üç gündü ayaq üstündə idim. Dördüncü gecə qonşu əmimoğlugildə gözümü səksəkə içində yenicə yummuşdum ki, gecənin üçündə ağlaşma səsi eşidib ürəyimə damanların başıma gəldiyini duyub evimizə doğru qaçdım, anam təngnəfəs olmuşdu. Əllərindən başqa bir şey gəlməyən qohum-qonşu qadınlar anamın canının dəstələnməsini belə gözləməmişdilər, orda-burda ediləşirdilər.

İlk dəfə idi ki, ölümlə, doğma adamın ölümü ilə qarşı-qarşıya gəlirdim. Özümdən asılı olmayaraq, "ana" deyib bağırdım. Bu zaman gözlənilməz bir hadisə baş verdi, ölümün o tərəfindən-həyatın bu tərəfinə anamın boğazından bir "can" kəlməsi çıxacaqdı, ölüm yaxın düşməmişdi bu ilahi məhəbbətə. Ana oğlunu müharibənin, odun-alovun içindən elə bu "can" kəlməsi ilə çıxarmamışdımı? Anamın həyatda qalan son kəlməsi "can" olacaqdı, oğluna verdiyi və oğluna dediyi "can"! Keçmişə bağlanan bağlar elə bu sonuncu "can" kəlməsi ilə qırılmışdı.

Gecənin ölüm sükutunu evimizdən gələn ağlaşma səsi pozurdu...Məni bayıra çıxarmağa çalışanlara: - Siz Allah, mənə toxunmayın. Ay camaat, anamın qızı yoxdu, qoyun onu özüm ağlayım, - deyib şivən qoparırdım.

1969-cu ilin o məşum on dörd may səhəri ölüm xəbərinə açılacaqdı. Bu səhər həm də anamla bağlı son sirləri də açacaqdı. Adamlar qəbir qazmağa gedəndə anamın sirr yoldaşı Xatın bibi qəbri qəbiristanlığın hansı səmtində qazacaqlarını soruşanda ata tərəfimizin yatdığı səmtdə cavabını verəcəkdilər... Xatın bibi isə: - Günü qara gəlmiş Bakıya getməmişdən əvvəl gedib qəbiristanlıqda atasının məzarının yanına daş qoyub, mənə də dönə-dönə tapşırmışdı ki, - öz ayağımla getdiyimə baxma, gələndə ölüm gələcək, nişan qoymuşam, deyərsən başqa yerdə yox, məni orda, atamın yanında basdırsınlar, - demişdi.

Bir cənazə üzü qəbiristana doğru yol almışdı, günlü yağış başlamışdı. Elə bil göylər də cəfakeş bir ananın vaxtsız ölümünə göz yaşı tökürdü. Qəbiristan səmtinin göylərində göyqurşağı görünməyə başlamışdı. Cənazənin üstü ilə bir bülbül uçmağında idi, bülbül sadəcə, uçmurdu, həm də özünü yeyib-tökür, dil-dil ötürdü, o darmacalda mənə elə gəlirdi ki, cənazənin üstüylə uçan bülbül filan deyil, anamın ruhudur, öz ölümünə ağı deyir.

Anamın "sirləri" də ölümündən sonra bir-bir açılacaqdı. Anamın təkidiylə Bakıya getmək səbəbini Xatın bibimin dediklərindən öyrənəcəkdim. Anam Bakıya sağalmağa yox, öz ayağıyla ölməyə gedirmiş, Xatın bibim səbəbini soruşanda cavabı qısa olubmuş: - Getməsəm olmaz, nə çoxdu balamı istəməyən, əgər Bakıya getməyib burda ölsəm, hamı anası ölmüşü günahkar biləcək: - Bir oğlu var, çayda balıq yan gedir, anasını Bakıya aparsaydı, yəqin orda sağalıb gələrdi, deyib arxasınca şunduruq qoşacaqlar, həm də qoy özü də Bakıda zəhmətimi çəksin ki, mən öləndən sonra özünü danlayıb dağa-daşa vurmasın, heç olmasa, çəkdiyi zəhmətdən təskinlik tapsın. Bir də Məhəmmədə deyərsən ki, qara bayramımı keçirməsin, sağlığımda evlənmədi, heç olmasa, öldüyümdən sonra evlənsin. Şuğul üzündə qalarsan, dediklərimi yerinə yetirməsən, gözlərimin biri yolda, əllərimin biri çöldə uzalı qalıb yol gözləyəcəm, Məhəmməd (yəni mən!) evlənən günü Qarabulaqdan bir sənək su doldurub gətirib yanan məzarıma tökərsən ki, qəbrim od tutub yanmasın.

Və nigaran ruhların bu dünyanı tərk etmədiyinə inanan mən, dünyanın harasında olursam-olum, anamın ruhunun mənimlə olduğunu hər zaman hiss etdim.

Söylədiyim təsəlli yalanını yerinə yetirmək üçün anamın görüb-bəyəndiyi o saçı kəsik şəhər qızı ilə evlənəcəkdim (Doğrumu edəcəkdim, yanlışmı, bu ayrı mövzudur!). Və Bakıdan Tovuza toy karvanının gəldiyi o gün Xatın bibi Qarabulaqdan bir sənək su doldurub anamın Güllütəpə qəbiristanlığındakı məzarına səpəcəkdi. Heç bilmirəm, ondan sonra anamın gözü yollardan, əli çöllərdən çəkildimi? Hətta ömrün yetmiş doqquzunda xatirəsi məni qürbətin hücrə köşələrində vaxt-bivaxt göyüm-göyüm göynədir, sızım-sızım sızladır, hönkür-hönkür ağladırsa, bu, o deməkdir ki, anamın hələ də əllərinin biri çöldə, gözlərinin biri yoldadır... Sağlığında öyüdlərinə əməl etməyən mən başıdaşlının etirafdan və göz yaşından başqa əllərindən nə gəlir ki?




Ya Allah, özün kömək ol,

Kömək Sənin.

Kimim var ki, Səndən başqa,

Əl mənim, ətək Sənin...



...Xəstəxana küncündə

Ölümlə can çəkəndə

Görüşümə bircə an

Gecikən qızlarımın

Gözlərini "tökəndə"

Yadıma düşdün, ana!



Bir az yalan danışdım,

Görmə günahı məndə:

Yadımdan çıxdınmı ki,

Yadıma düşəsən də.



Ey bir üzü qız olan,

Bir üzü gəlin ana.

Gəzəri heykəlinəm,

Mənəm heykəlin, ana.

Hər gün bir görünməz əl

Günü-günə calayır.

İçimdəki ocağın

Közünü qurcalayır.



İndi yerimi lafın?

- Etirafmı?

Başına dəyəydi etirafın!

ətrafın - etirafın...



Sənin anan deyildi

Xəstəxana küncündə

Boynunu bükən qadın?

"Tikan" üstə oturub

gözlərini ümidsiz

yollara dikən qadın?

Lənət olsun payına,

Sənin anan deyildi

Harayına, hayına

Tanrı gecikən qadın?

Kirpiyinin kölgəsi

Üzünə düşən qadın?

Qaşlarının çatında

Tale görüşən qadın?

Ana əziz deyildi

Sənə quru adınca?

Ağlın başına gələr

Bir gün adın batınca.



***

...Bu il soyuq gəlir qış

yəqin nəfəsin dəyir

Sazağın işi deyil

Pəncərəmdəki naxış...



(Dalıb xəyallara qış səhəri də

əyninə qüssədən paltar geyibdi.

Tutulub pəncərə şüşələri də,

Yəqin onlara da soyuq dəyibdi...

...Çaylar qar altında yuxuya dönüb,

Su buza çevrilib, buz suya dönüb...

Qarşı yamaclara qar xəyal çəkir,

Çayın buz dodağı gündən bal çəkir...

...Dağlara, daşlara nə yaraşır qar,

İlahi dərzinin biçdiyi paltar,

Günəşin altında par-par parıldar).



***

...Dərdləri ovundurub

qatammıram başını.

Yuvasından perikən

Bir toyuq falı kimi.

Hərdən yerinə düşən

Bir el misalı kimi.

Ölülər ələk-vələk

Eləyir yaddaşımı.

Mən ki, ocaq çatmadım,

Nədir bu axşamüstü

Başımda tütən tüstü?

Ruhun deyilsə, nədir

İçimdə gizli-gizli

Xatirəmi küllədən,

Qapalı pəncərəmdə

Pərdələri yellədən?..



Günəş doğsun, doğmasın

Nə gördü gün adına?

Taleyi yar olmadı

O talesiz qadına...

Hələ bir Allah bəndəsi

Yoxdu ürəyi qızına.

Gecələr halallıq üçün

Haram qatdı yuxusuna...



Kimə corab toxudu,

Kimə yorğan sırıdı...

Qabar olmuş ağ əllər

Bəxtinmi taxsırıdı?



O naxışlar əriyər

Göl olar qətrələrdən...

Payız yarpağı düşər

Dəyib - xatirələrdən...

Gücü çatınca çıxar

Heyif xatirələrdən...



Taleyinə yağan qar,

O səssiz yalvarışlar...

Duaların dililə

O Tanrıya varışlar...

Yaradanı yanıldan

Alnındakı qırışlar...

(Dərd alnımda qırış-qırış

Cığırı gələn qışların.

Gedim qızlara göstərim

Güzgüyə çox baxdığından

Onlar daha yaxşı bilir

Mənasını qırışların).

Alnı qırış gətirər,

Ana duruş gətirməz,

İçindən ana sınar...

Ana sınar oğlunu

Gözünün ağ-qarası,

Bircə ciyər parası

Beş manat dua pulu

Qıymasa anasına...

Qıydınmı, bivec oğul,

Qıyımı yox Tanrısız...

Yetər, qıymadın, qıyma.

Sənə elə qıyardım

Doğransan qıyma-qıyma...



...Dönməmiş qara baxtım,

Sönməmiş odum, gedim.

Alın qırışlarının

Ucunu tutum gedim.



Gedim, gedim sığınım,

Qoynuna bir ananın.

Təsəlli yeri yox ki,

Bu dünya virananın.



(Ana qayğısına məhkum bir uşaq...

İçi rahatdı, yeri yumuşaq...

Yalqızdı. Yoxdumu bacı, qardaşı?

Bir əl sığalına möhtacdı başı...

Hələ göydə Allah, o yerdə təkdi...

Körpə ürəyində istidi dərdi;

Hələ çox qışları yaza döndərib,

Hələ çox qarları əridəcəkdi...

Sükutdu içinə çəkdiyi hava,

Buluddu tutduğu ana ətəyi.

Umuddu içinə işləyən nəva,

Umuddu sızlayan çoban tütəyi...

Bu da içəri dar, bayır qar ümid,

İmandan, gümandan inadkar ümid, -

Doqquz aydan sonra gələcək bahar...



Umuddu hələ

Qarşıda yoluna göz dikən tələ...).

Gedim, gedim ömrümün

Oyanış çağlarına.

Dünyanın o başına -

Heyrət uzaqlarına.



***

Həsrətin o başında

Gözündə dan ağaran

Könlündə günəş yatan

Hörüyünü köksünün

Üstə külək oynadan

On üç-on dörd yaşında

Bir qız durar qarşında.

Durar əli qaşında,

Arzuları gələcək

Zamanın yaddaşında.

...Durnalar lələk salar

Xəyalın göylərindən

Həyatın gerçəyinə.

Gəlib-gəlib dayanar

Ömrün qara günündən

Ağaran birçəyinə...

Hansına inanmalı -

Yalana, gerçəyəmi?

Qaralan saçlaramı,

Ağaran birçəyəmi?

Könül çarəsi nədir,

Nədir könül yarası?

Aramağın xeyri nə,

Yox ki bunun çarəsi...

Ömür tale əlində

Düyün düşən qatmadı

Olsa-olsa həyatın

Başını aldatmadı...



Dilinin duasıyla,

Ürəyinin yasıyla

Haqqı dəng edən qadın...

Bu yollarda bəxt gəzib

Ürəkkeçməsi tapan,

Və bəxtin arxasınca

Özündən gedən qadın.

Ruhunun əlləriylə

Bəxtə zəng edən qadın.

Ərsiz dili ağzında

Şal kimi yanan qadın.

(Bu qadın - anan qadın!)



Ürəyə dammalarla

İlahi ismarışda.

Kölgəndən daha yaxın

Var olan hər varışda.

Harayına çatmada

Tanrı ilə yarışda.

Əli qabar-qabardı

əlindəydi dərdlərin.

Ona xeyri yoxdu ki,

Gələn 8 martların?!.

***

Yəqin buna deyirlər

Damarda, qanda olmaq.

Bir yanda yoxa çıxıb

Dönüb hər yanda olmaq...

Bircə arzusu vardı:

Görsə, oğul toyunu;

Mal desən, malı yoxdu,

Olan bir canı vardı...

Can desən, can verərdi

Yalana çıxarardı

Bir gün Qorqud dədənin

"Dəli Domrul " boyunu...



Yer üzünə bağlayar

Bizi ülfəti, mehri.

Ana, göbək bağının

Göbəyindəki möhrü...

Hara getsə ardınca

Gizli-gizli sürünən

O "Qıl körpü" deyilən

Bəlkə ana bətnidir

Ömrün bir əvvəlində,

Bir sonunda görünən...

***

Xəbər gətirmişdi

teleqram-çapar:

- Xəstəyəm,

gəl məni Bakıya apar.



Məhəmməd, ay Məhəmməd

Daha, odumuz yanıb,

suyumuz axmır daha.

Ayaqlarım sözümə baxmır, ay anan ölsün,

Bəxtimə ağzı yanmış

Falçı da baxmır daha:



Sevir ayrılığı bu bəşər, sevir,

Ömür günlərimə qalmış ərş evi,

Zaman dəyişdirir zaman, hər şeyi,

Falçı, yat mənimçin bir yuxu da gör...



Xoşbəxtlik ilahi sirdən gələndə,

Qarışıb ikisi birdən gələndə,

Sevinc gözlənilməz yerdən gələndə...

Falçı, yat mənimçin bir yuxu da gör...



İçində su olan bir cam da olsun,

Sabah oyanmağa inam da olsun,

Orda mən də olum, anam da olsun,

Falçı, yat mənimçin bir yuxu da gör...



Bir şeylər demişdin altı yaşımda,

Hələ də havası qalır başımda...

Qopsun fırtınlar qan yaddaşımda,

Falçı, yat mənimçin bir yuxu da gör...

***

Hisli lampalarından

Yoxsulluq yağan evlər...

Sınıq pəncərələri

günəşə baxan evlər.

Yaraşıqdan yad olmaz

Günəş-yaraşıqları...

Gecələrə tor atar

boğulan işıqları...

İşığın əlində qaranlıq əsir

Evdə yoxsulluğun kölgəsi gəzir...

Qatla barmağını nə vardı kənddə,

Sənsiz yetim qalan dərd şikayətdə.

Vaxtsız çiçəyini tökər gilaslar

Tükənmir sıraya düzülən yaslar...

Qəbristan yolumu əcəlin fəndi,

Bir-bir torpaq altda daşıyır kəndi...

Baxma ki, bir ucdan bahar gül açır,

Tökür yarpağını bir ucdan payız...

Dağlar ayaqdadı üzü suyuyla,

Bulaqlar - gözləri yol çəkən ayna...

Soluxan soluxub, nə toy, nə düdük?

Get özün-özünə əl çalıb oyna...

Gah yatar, gah qalxıb baxar ucadan,

Sonuncu yoxuşu çıxdınmı solda?

Təpənin döşündə anamdı yatan,

Bir əli çöldədir, bir gözü yolda...



Niyə puç olmadı bəs ata yurdu?

Üstündə anamın gözü var axı.

Qaranlıq gecədə yoluma nurdu,

O Ay da anamın gözüylə baxır.



Uzalı deyilsə ana əlləri,

Yollara baxmırsa qoca bir qarı

Bəs onda hardandır səhər yelləri

Hardandır, Göylərin ağ buludları?

***

...Görən hansı xəbərdi səslərində duyulan,

Qərib saxsağanların?

Bəs onda neyləməli soğan kimi soyulan

Göz yaşına dönürsə acısı soğanların?



Qaynayan suya düşmüş,

bürüşmüş alma kimi

Qırış-qırış sifəti, bir də bəyaz saçları.

Külək vaxtsız sədası gələn yağışın, qarın,

Ağlıma bəyaz saçların,

içimi sızım-sızım sızladan qış gəlir,

Sevinc məndən yan ötür

Kədər mənə tuş gəlir, ana...

Arzundan, taleyindən,

İşindən, gücündən keçməlisən.

Can dedin, can şirinmi,

canından keçmək olmur.

Ölüm olsun, qan olsun,

içindən keçməlisən,

Və bu yalan dünyanın

yanından keçmək olmur...

Fəxrin, fəxarətindim,

göz nurun, qulaq həyanın,

Dünyaya diqqətindim,

Yanımdan yel keçəndə

varlığın üşüyərdi,

Varlığın qulaq olub

yolları dinşiyərdi...

Ölmür, analar ölmür...

Varlığından həyata

canlı körpülər atan,

Hələ bizdə yaşayan,

hələ bizi yaşadan

Ölmür, analar, ölmür...



...Hansı dənizin suyu

bizim dağlara yağır?

bizim yerin buxarı

çökür hansı dənizə?..

Yüz arxın ömrüdür bir çayın ömrü,

Arxlar bulaqların adını tutmaz.

Uzanar övladın arxayın ömrü,

Ana yaddan çıxar, ana unutmaz.

Dünyanın ən gözəl yeriydi kəndim,

Sevgisi, sevinci birə-beşiydi.

Ondakı Allahdı, anamdı, məndim

Bəxtimin sirdaşı yaz günəşiydi.



Bir könül işidir hər açılan gül,

Düşünmək olarmı qönçəni gülsüz?

Allaha sevginin evidir könül,

Quru dörd divardı dünya könülsüz...

Açılan çiçəklər Allahın gözü,

Allahın özüdür yaşıl budaqlar...

Göydən sirr yağır.

Yağışlar Tanrının fikridir, yağır.

...Gördüm qarşı dağa çökən çənləri,

yoxsa... dilim-ağzım qurusun, Allah.

Qoruya bilmədim mən sevənləri,

Məni sevənləri qorusun Allah.

Bu gecə səhəri görmək istəyər,

Kəsər barmağını bu gecə, yatmaz.

Anam da yuxuma girmək istəyər,

Görər ki, yatmışam qıyıb oyatmaz.



Ağ duman bürüyər qara saçları,

Qış kəsib qapını payız axsayır.

Yollar ayrıcında qoz ağacları

Yolumu gözləyir, günümü sayır...



Hələ ki, ömrümə ləngiyir bahar,

Bəxtin əlindədir hələ ki, yaxam.

Payızdan bahara qayıtmağım var,

Payızdan bahara bu gün-sabaham...



Uzanar günəşin qızıl saçları,

Enib dərələrdə gümüş əridər.

Tökər meyvəsini qoz ağacları,

Göylər hesabını yerdə çürüdər...



O uçuq hasarlar, o sahibsiz ev

Divarda həsrətin dodağı çat-çat.

Bir də bundan sonra vətəni yüz sev,

Ümidlə başını yüz dəfə allat.



Xeyri yox, gedənlər gəlməz geriyə,

Və heç nə geriyə qayıtmayacaq.

Deyirdin, bir zaman ocaq yeriyəm,

Yandıran yoxdursa nə od, nə ocaq?



...Qara bulud vətənnənmi gəlirsən,

Ölənnənmi, itənnənmi gəlirsən?

Bu qürbətdə sənnən betər dolan mən,

Ya mənsənmi, sən mənnənmi, gəlirsən?

***

Çöldə barmağıma tikən batanda

Üstünə qaçardım əlləri qanlı.

Bir çarpan ürəkdik biz iki canda

Sən oğulcanlıydın, mən anacanlı...



Yaş olub axardı yetim qürurum,

Atam da yox idi fərqinə varsın.

Deyərdin, ağlama, gözümün nuru

Gətir barmağını öpüm qurtarsın.



İndi o ilahi sevgilər hanı?

Bir candan keçəydi başqa bir cana.

Öpərdin, kəsərdi əlimin qanı,

Sənin nəfəsində nə varmış, ana?



Yerlərin göylərə diləyi səndin,

Baxtına vaxtımın günəşi doğdu.

Dünyaya gəldiyim ana vətəndin

Sən yoxsan, bəlkə heç vətən də yoxdu...



Bəs niyə üstümdən kölgəni çəkdin?

Döndərib könlümü neylərə, getdin.

Bəlkə də göylərdən enən mələkdin,

Qayıdıb yenidən göylərə getdin.



İnsanın mənzili ağrılarcadı,

Uzanar vətəndən qürbətə acım.

Qan olan ürəyim paramparçadı,

Sən yoxsan, mən kimin üstünə qaçım?

***

Ölümsüzdən ölümsüz

Ana bətni - bu tunel.

Allahdan sonsuzacan

Bu tuneldən keçib gedir bütün el...

2016 - 30 avqust 2018

Çanaqqala (Türkiyə) - Tovuz




Baxış: 797 | Bölmə: Mədəniyyət, slayd1
Fikirler
Xəbər lenti
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Ən çox oxunanlar
Yazarlar
Sorğu
suali daxil et

cavab 1
cavab 2
cavab 3
cavab4

Müəllif hüquqları qorunur.
Yenises.ru-nun məlumatlarından istifadə etdikdə istinad mütləqdir.
Copyright 2012 yenises.ru. Powered by Dara ( DaDaSHoV)
Рейтинг@Mail.ru