Zəncirotunun mənə yazdırdıqları

Bu gün qəfil gözümə sataşan bir Zəncirotunun mənə yazdırdıqları…
Mən heç vaxt duyğularım baxımından gələnə “get” deyə bilmirəm…
Bu dəfə də elə oldu…

“Dünya qaçır ayağının altından –
yıxılmır,
Bu dünyanın ən dəlisov atından
yıxılmır,
Amma bir kəpənəyin qanadından,
bir otun ucundan yıxılır adam.”
Ramiz Rövşən

KƏDƏRLİ BİR ESSE…

Zəncirotu ilk baxışda sadə görünür. Sarı bir çiçək kimi başlayır, sonra isə sanki öz taleyindən yorulmuş kimi ağ, zərif bir pambıq topasına çevrilir. Onun bu son halı — küləyə təslim olan varlığı — insana qəribə bir həqiqəti xatırladır: ən gözəl şeylər ən asan itirilənlərdir. Bir nəfəs kifayətdir. Bir az külək. Və o artıq əvvəlki deyil. İnsan da belədir.

İnsan bəzən dünyanın ən sərt zərbələrinə dözür. Ayağının altından dünya qaçır, amma yıxılmır. Qəfil itkilər, ağır sözlər, uzun gecələr – bunların hamısını daşıyır. Özünü möhkəm sayır. Özünə inanır ki, davam edəcək. Amma sonra… bir xatirə, bir səs, bir baxış — elə kiçik, elə zərif bir toxunuş — və insan içindən qırılır. Ramiz Rövşənin dediyi kimi, insan bəzən dünyanın ən dəlisov atından yox, bir kəpənəyin qanadından yıxılır.

Zəncirotunun ağ tükləri kimi, insanın da içində görünməyən ağırlıqlar var. Onlar gözə görünmür, amma var. Hətta bəzən o qədər yüngül görünür ki, insan özü də unudur onların varlığını. Ta ki bir gün, bir nəfəs, bir xatırlatma gələnə qədər. O zaman bütün o “yüngüllük” uçub gedir, dağılır, itir.

Franz Kafka yazırdı ki, “Mən Franz Kafka qədər yalnızam.” Bu cümlə bir etirafdan daha çox, bir həqiqətin sükut içində hayqırışıdır. Bu yalnızlıq elə bir nöqtəyə çatır ki, insan artıq təkliyini özündən də ayıra bilmir. Sanki tək olmaq onun taleyi yox, varlığının özü olur.

Bəlkə də buna görə şair Rüstəm Behrudi bir şeirində yazırdı ki:-  “Allah da mənim kimi tək deyil…”

 Çünki insanın tənhalığı bəzən o qədər dərindir ki, onu yalnız öz içində ölçə bilir. Heç kim tam anlamır, heç kim tam hiss etmir. Hər kəs öz zəncirotusunu içində daşıyır — dağılmaq üzrə olan, amma hələ də bir yerdə durmağa çalışan o zərif varlığı.

Zəncirotu küləyə qarşı çıxmır. Mübarizə aparmır. Sadəcə buraxır. Özünü, toxumlarını, varlığını… bəlkə də ən böyük güc də budur – buraxmaq.

İnsan isə buraxa bilmir. Saxlayır. Yığır. Gizlədir. Və ən sonda, bir kəpənəyin qanadı kifayət edir ki, içindəki bütün o gizli yük onu yerə salsın.

Bəlkə də biz zəncirotundan bunu öyrənməliyik: dağılmaq bəzən yox olmaq deyil. Bəzən sadəcə başqa cür var olmaqdır.

Və bəlkə də insanın ən böyük kədəri budur — uçub gedə bilmədiyi halda, içində dağılmaq.

Məhəmməd İSRAFİLOĞLU, Almaniya
06.05.2026